Anti-Fascistisch Front / Verzet

Vorige week schreef  De Morgen in een klein kaderstukje dat Antwerps SP.A-schepen Tuur Van Wallendael (foto) in het christelijk weekblad  Tertio het cordon sanitair een vergissing had genoemd. De krant haalde daarbij enkele citaten aan uit een interview met Van Wallendael in  Tertio. Niets beter dan het origineel, denken wij en we togen op zoek naar het geciteerde Tertio-nummer. Pas in de vijfde krantenwinkel hadden we prijs. Tertio schrijft dat het blad te vinden is in “de betere krantenwinkel”. Dat is wel zo, maar er is meer aan de hand. De eerste vier krantenwinkels waar wij om het blad vroegen, hadden het allemaal in huis gehad maar omdat het geen kopers vond hadden ze het niet langer in de rekken geplaatst. Wat niet wegneemt dat  Tertio haar belang heeft bij de opiniemakers van christelijk Vlaanderen.

Het verhaal van de gewezen VRT-journalist en ombudsman Tuur Van Wallendael is breder dan wat in De Morgen  geciteerd werd. En toch vergist Van Wallendael zich. Het interview met Van Wallendael past in een reeks waarin Tertio  journalisten bevraagd die de afgelopen jaren de overstap naar de politiek deden. De opgang van het VB en de verantwoordelijkheid van media en politiek komt daarbij uiteraard ter sprake. Hebben de media, zoals vaak wordt beweerd, het VB mee groot gemaakt?

Tuur Van Wallendael: “Ik denk dat niet. In de jaren negentig werd het Blok systematisch geweerd en doodgezwegen. Dat stopte zijn electorale opgang niet. Dat doodzwijgen, dat uitsluiten en pesten, was een enorme flater. Het ongezonde samenspel tusen pers en politiek had een omgekeerd effect. Wie zich om allerlei redenen gefrustreerd voelde, ging zich identificeren met die partij die ook werd uitgesloten. Dat verklaart haar volkse aanhang. Tegelijkertijd stelden de andere partijen zich hooghartig op. Mijn partij bezondigde zich daar ook aan. Wanneer bewoners van woonblokken klaagden over het gedrag van sommige vreemdelingen, dan was ons antwoord: ‘Gij zijt racist.’ Terwijl het om relatief kleine en oplosbare problemen ging.”

Was het cordon sanitaire dan een vergissing? Van Wallendael: “Ja. Ik zeg dat trouwens al lang. In het najaar van 1999 publiceerde ik daarover een tekst op de website van de partij. (Dist de tekst op en citeert) ‘Congressen verbieden, partijfinanciering proberen afpakken, het cordon sanitaire, het zijn allemaal bijdragen aan de cohesie en de eensgezindheid van het VB. Dat voelt zich prima in de rol van underdog.’ Dat was een citaat van de Nederlandse journalist Rinke van den Brink van Vrij Nederland. Ik ben het met die analyse eens. Het cordon speelde hen in de kaart. En het hielp de andere politici zichzelf beter te voelen. Jos Geysels zal nu wel roepen dat ik het kwaad banaliseer.”

Zo voelt Van Wallendael het niet aan? Van Wallendael: “Kan het extreemrechtse gedachtegoed meer gebanaliseerd zijn dan vandaag? Ik kom het dagelijks tegen in mijn buurt, bij de bakker en de krantenman. De verkozenen van het VB zijn overigens doorgaans geen bandieten. Ik ontmoet ze keer op keer op de gemeenteraad en in het parlement. Moet ik onbeschoft zijn en die mensen niet groeten? Er zijn er in mijn partij die vinden dat je hen geen hand moet geven. Zo ben ik niet.”

Hen een hand geven is iets anders dan politieke akkoorden afsluiten. Van Wallendael: “Toch denk ik dat het niet anders kan, al zal ik daar persoonlijk niet aan mee doen. Het zou in elk geval democratischer zijn nu ze de grootste partij zijn geworden. We hadden het al eerder moeten doen, toen ze nog kleiner waren. Let wel, dat is een persoonlijk idee. Natuurlijk heb ik er ook schrik voor. Ik ken ook de verhalen uit Frankrijk waar het Front National bepaalde boeken uit de bibliotheek bande toen het aan de macht was. Maar hier is de VB’er Bob Hulstaert mee verantwoordelijk voor het bibliotheekwezen en dat is een schat van een man. Ik ben geneigd om te zeggen: laat ze maar meedoen. Binnen een coalitie is er altijd een zekere controle. Er kunnen twee dingen gebeuren:ofwel doen ze water in hun wijn, ofwel verstrakken ze nog om de zaak te laten springen. Het is een moeilijk dilemma. Gelukkig moet ik niet meer worden verkozen.”

Waar is de tijd dat Tuur Van Wallendael, toen nog ombudsman zijnde, als spreker optrad bij een betoging van Antwerpen Helemaal Anders? Als enige spreker dan nog, wat hij minder prettig vond maar hij deed het toch maar in een manifestatie tegen het VB en voor een socialere stad. Dat was 1994. Intussen is Van Wallendael zelf schepen voor sociale zaken geworden in Antwerpen, al is schepen zijn niet echt zijn ding. Van Wallendael vergist zich, minstens is hij niet meer bij bij de laatste evoluties in de strijd tegen het VB. Als hij bijvoorbeeld Rinke van den Brink citeert, dan citeert hij Rinke van den Brink correct. En het VB hééft zich gewenteld in het cordon sanitaire. Dixit Karel Dillen de levensverzekering van de partij. Maar Rinke van den Brink heeft vorig jaar, op Het Andere Boek, gezegd dat hij het VB desondanks niet zou laten meebesturen (zie: http://aff.skynetblogs.be/?date=20051002&number=1&...).

Het niet mogen groeten van VB’ers? Dat is naast de kwestie. Beleefdheidshalve kan je ze wél de hand geven. Je kan brieven aan hen ook op een andere manier besluiten. We kennen politici die schriftelijke antwoorden aan VB’ers in plaats van met ‘met vriendelijke groeten’ besluiten met ‘met beleefde groeten’. Wat niet kan, is zoals Mieke Vogels, voor het oog van de televisiecamera’s nog wel, die Gerolf Annemans niet alleen een hand gaf maar hem ook nog feliciteerde met de VB-stemmenwinst.

Bob Hulstaert een schat van een man vinden? Hij is de aimabelste van de VB-gemeenteraadsleden in Antwerpen. Verdedigt al eens een standpunt dat we eerder van de SP.A verwachten (zie: http://aff.skynetblogs.be/?date=20050910&number=1&...), maar is ook de man die Het Toneelhuis op zwart zaad wil zetten (zie: http://aff.skynetblogs.be/?date=20050331#985324). Hij mag zich in de coulissen van de gemeenteraad wel eens distantiëren van hardliners als Wim Verreycken, maar zolang hij niet breekt met het VB blijft hij een verkeerde keuze maken.

En tenslotte: anderen moeten maar met het VB regeren om het te breken. Van Wallendael beseft ook wel dat het dan wel eens verkeerd kan uitdraaien voor de Antwerpenaren die het VB-coalitieprogramma moeten ondergaan. Van Wallendael zou zelf niet in zee gaan met het VB, maar vindt dat anderen het moeten doen. Dat is van dezelfde orde als de CD&V die vindt dat er naast het VB in de gemeenteraad een democratische oppositie moet zetelen, en vindt dat dat dan maar Groen! moet zijn. Waarom niet de CD&V als een democratische oppositie naast het VB dan toch zo belangrijk is? En stel dat VLD en CD&V mee met het VB gaan besturen. Gaat Van Wallendael VLD en CD&V dan feliciteren met hun ‘moedige keuze’? Neen, dit houdt geen steek.