09-04-07

De Antwerpse dierentuin.

Zoo1LeeuwenkooiVandaag, Paasmaandag, is traditioneel een topdag voor de Antwerpse dierentuin (foto 1). Duizenden Antwerpenaren en toeristen profiteren van het verminderd tarief voor een Zoo-bezoek, een traditie van korting op Paasmaandag die al bestaat sinds 1862. De dierentuin is nog wel eens meer populair geweest. Na de overwinning op de nazi’s werden collaborateurs en vermeende collaborateurs er even opgesloten in de leeuwenkooien (foto 2). Voorpost, met VB-actieleider Luk Vermeulen en andere VB’ers in het bestuur en op verantwoordelijke posten, gedenkt dat ‘onrecht’ nog tot op de dag van vandaag (zie: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20050416). Maar volgens George Van Cauwenbergh, Antwerpens bekendste stadsgids, moet het opsluiten in die leeuwenkooien niet overroepen worden. In de dierentuin was destijds overigens ook nog een wapendepot van het verzet ondergebacht.

George Van Cauwenbergh, in een 1994 verschenen AFF-wandelbrochure over (anti-)fascistisch Antwerpen: “Hoe langer geleden, hoe gruwelijker dat de zaken door extreemrechts worden voorgesteld. Men had in allerlei kooien eerst en vooral in de stad opgepakte Duitse krijgsgevangenen opgesloten. Hiertegen had de Duitse commandant, via het hoofdkwartier in Berlijn, in Genève geprotesteerd: de conventie van Genève werd volgens hem geschonden. Zij zaten daar nochtans niet slecht: zij kregen eten en stro om op te slapen. Dezelfde avond al zijn zij weggevoerd naar andere locaties. (…) Het verzet had in de dierentuin een wapendepot ondergebracht van wapens die men her en der op de Duitsers had buitgemaakt. Toen gebeurde iets wat naar mijn gevoel helemaal niet had mogen gebeuren: men gaf kris kras, te pas en te onpas, aan iedere jongeman die zich kwam aandienen een geweer. Men kon er zelfs officiële door de weerstand afgestempelde armbanden kopen.Hierdoor zijn heel wat ‘hooligans’ avant la lettre zogenaamde verzetslui geworden. Helemaal op het eind van de oorlog. Waarmee zij het werk, de eer en de goede naam van heel wat dappere echte verzetsmensen bezoedeld, door het slijk gehaald hebben door overal te gaan plunderen. Door overal zogezegde zwarten te gaan aanhouden, mensen waarvan later bleek dat zij helemaal niet gecollaboreerd hadden. Door familie van ‘zwarten’ aan te houden, alleen maar omdat zij familie waren van…

De burenruzies die beslecht werden door de tegenpartij aan te geven als collaborateur. Zo is er het verhaal van Tante Jeanne die een uitzuipkroeg hield in de oude Mansstraat. Natuurlijk kwamen daar ook Duitse soldaten. Alhoewel zij liever Noren had. Ze had zo haar eigen waardebepaling, ze zei dan: ‘Die Noren hé, dà zen goei joenges sè, die zouwen hun schoenen verkoepen voor te kunne zuipe!’ Tante Jeanne zei altijd: ‘Zegt tegen de maskes dat ze hun bloes uitdoen en da ze hun eigen wassen met zout… dan zuipen ze meer!’ Wel op het eind van de oorlog wordt zij aangegeven door de coiffeur die aan de overkant zijn zaakje had. Uit pure jalouzie. ’s Avonds komt zij terug thuis van de zoölogie met een doek over haar haar. Ze hadden haar dan maar laten gaan omdat ze zagen dat ze ‘een beroepsgeval’ was. Enfin, ’s avonds staat ze terug achter haar tapkraan en al die hoerkes vragen: ‘Tante Jeanne, wat is er nu met uw haar?’ ‘Awel, dat is een nieuwe coupe van die van hierover.’ Die heeft nooit nog klanten gehad. Collaboratie en verzet liepen soms dwars door de families heen: de ene broer was bij het Onafhankelijkheidsfront terwijl de andere aan het Oostfront streed…

Reeds in 1946, nauwelijks een jaar na de oorlog, wordt in Antwerpen het Sint-Arnautsvendel actief: een dissidente extreemrechtse groep die katholieke scouts die hier – symbolisch – in de zaal van de dierentuin hun jaarlijks jeugdfeest houden. De leden zamelen kleding, voedsel en held in voor veroordeelde collaborateurs. In de herfst van 1947 is de 22-jarige Karel Dillen, de in Antwerpen in 1925 geboren zelfgeproclameerde voorzitter voor het leven van het Vlaams Blok, reeds van de partij in dit Sint-Arnautsvendel. In maart 1949 ontvangt het Sint-Arnautsvendel het bezoek van het Arteveldevendel dat in mei 1948 de eerste openlijke herdenking van de gewezen Verdinaso-leider Joris Van Severen organiseerde. Ze marcheren geüniformeerd en in het gelid door Antwerpen, en Dillen loopt fier op de eerste rij. En dat slechts enkele maanden nadat uit hetzelfde Centraal Station de treinen met gedeporteerde joden, weerstanders en dwangarbeiders vertrokken waren…” (De volgende weken en maanden worden hier nog fragmenten gepubliceerd waarmee je een wandeling van de omgeving van de Boerentoren tot de omgeving van het Centraal Station, en terug, kan maken terwijl wij en George Van Cauwenbergh vertellen over de geschiedenis van het (anti-)fascisme in Antwerpen.)

00:15 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (1) | Tags: stadswandeling, antwerpen |  Facebook | | |  Print

Commentaren

Da suckt wel gelijk de beeste

Gepost door: Joeri | 10-04-07

De commentaren zijn gesloten.