Anti-Fascistisch Front / Verzet

Tijdens de verkiezingscampagne voor 10 juni zei VB-voorzitter Frank Vanhecke – door de VRT op sleeptouw genomen in Charleroi – dat het VB weinig of niets gemeen heeft met het Belgische Front National. Maar het was toch uitgerekend VB’ster Anke Van dermeersch (foto 1) die de blinde FN-senator Michel Delacroix (foto 2) begeleidde naar zijn stoel als donderdag de nieuwe senatoren hun eed aflegden. Delacroix, die zijn sympathie voor Léon Degrelle en de nazi’s nooit onder stoelen en banken heeft gestoken, bij wie bij een huiszoeking oorlogstuig en een stapel revisionistische literatuur is gevonden, werd in 2003 gecoöpteerd als FN-senator. Het is dus de twee keer dat hij de eed als senator mag afleggen, maar de man had er een probleem mee.  De Standaard noteerde: “Delacroix brengt zelfs iets uit wat lijkt op een Hitler-groet.” Maar niemand besteedt er aandacht aan. Het brengt ons echter naadloos naar een VB’er die ook wel eens problemen had met de juiste lichaamshouding, en deze week nog gehuldigd werd.

Op 24 mei overleed Ludo Switsers (foto 3), VB-gemeenteraadslid in Kontich en voormalig VB-provincieraadslid. De 52-jarige Switsers, stichter van zowat alle VB-afdelingen in de regio Kontich-Boom, werd in de Kontichse gemeenteraad herdacht met een minuut stilte en een verbijsterende toespraak van Kontichs burgemeester Jef Van Linden (CD&V). Van Linden zei over Switsers: “Hij is veel te vroeg gestorven. Switsers was een verdienstelijk man. Vanuit de provincie heeft hij voor onze gemeente veel nuttig werk geleverd.” Nochtans is zowat het enige waarmee Switsers de pers haalde als provincieraadslid een incident op 13 maart 1997 waarbij hij schijnbaar de Hitler-groet brengt.

Provinciegouverneur Camille Paulus had Anne Provoost de Interprovinciale prijs voor jeugdliteratuur  overhandigd, voor haar boek Vallen  (zie: http://www.anneprovoost.com/dutch/Vallen/VallenInhoud.htm) De gouverneur had daarbij gewezen op het gevaar om “te vallen voor de ogenschijnlijk mooie theorieën van de neonazi, die beweert op te komen voor het eigen volk” (zie: http://www.anneprovoost.com/dutch/Vallen/VallenPrijzenInt...). Voor het VB was dat natuurlijk erover. Bij de eerstvolgende provincieraadszitting eiste het VB het onmiddellijk ontslag van de gouverneur wegens “misbruik van zijn positie”. De gouverneur zou het vertrouwen van de bevolking geschonden hebben. In het tumult dat daarop ontstond stak Switsers zijn arm omhoog op een manier dat het leek alsof  hij de Hitlergroet bracht.

Switsers ontkende dat hij de Hitlergroet bracht. Switsers: “Ik stak mijn hand op om de socialistische fractie te groeten. Mag dat dan niet?” Philip Dewinter had niet veel problemen met de Hitler-groet. Philip Dewinter: “Ik kan begrijpen dat Ludo Switsers – een goed mandataris overigens – in een emotionele uitbarsting zoiets doet. Dat wil niet zeggen dat ik het goedkeur. We geven onze mandatarissen altijd de wenk niet op provocaties in te gaan. Het is ook koren op de molen van tegenstanders. Een sanctie? Neen, zover gaan we niet.” De zaak kwam voor de rechtbank, maar die achtte de Hitler-groet niet bewezen. Anderzijds omschreef ze Switsers gedrag wél als “een grove minachting” tegenover de provincieraad en de leden ervan. De rechtbank veroordeelde daarom Switsers wegens smaad tot twee maanden voorwaardelijk en een geldboete.

En die Switsers zou vanuit de provincieraad veel verdienstelijk werk hebben geleverd voor Kontich? Waarschijnlijk spelen persoonlijke affiniteiten tussen Switsers en de Kontichse CVP/CD&V hier een grotere rol. Alleszins hielp de CVP/VLD-meerderheid eind jaren negentig Switsers aan een zitje in de beheerraad van het Plaatselijk WergelegenheidsAgentschap (PWA) alhoewel andere oppositieleden hiervoor eerder in aanmerking kwamen. Switsers voelde zich de laatste jaren niet goed in het VB met al die nieuwkomers die voorrang kregen op de oudgedienden (Switsers was er al bij toen Karel Dillen in 1977 de Vlaams Nationale Partij (VNP) oprichtte.). Switsers verkoos echter de zaak intern te houden (zie: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20060723). In de Kontichse gemeenteraad wordt Switsers opgevolgd door de 47-jarige VB’er Benny Mees.

Omdat een stad niet alleen door politici, maar ook en vooral door mensen wordt gemaakt, publiceerden we hier op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar een artikel over de Murga’s die men in Antwerpen wilde samenstellen (zie: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20061008). Murga is van oorsprong een Latijns-Amerikaans fenomeen. Het hele jaar door werkt men in elke wijk aan eigen melodieën, dans, teksten en kostuums voor een straatfanfare. Tijdens festivals, buurtfeesten en andere sociale gelegenheden trekken verschillende Murga’s erop uit , zwepen zij de menigte op en moedigen hen aan mee te zingen en te dansen. Plezier overheerst, maar sneren naar het beleid zijn evengoed mogelijk. Morgen, zaterdag 30 juni, komen de eerste tien Antwerpse Murga’s samen op straat (illustratie 1, eenmaal op de affiche klikken voor een grotere afbeelding).

Vanaf 15 uur wordt vanuit vier vertrekpunten door de stad geparadeerd, om tegen 16 uur allemaal samen te komen en de Antwerpse Grote Markt om te vormen tot een ‘Murgadrome’. Initiatiefnemer Gerardo Salinas vindt dat de Murga’s al een eigen, Antwerpse identiteit aan het krijgen zijn. Gerardo Salinas (in Gazet van Antwerpen ): “Dat was ook de bedoeling. Als ik nu met Argentinië bel, vertel ik over de Murga en dan spreek ik het woord op zijn Antwerps uit. In Buenos Aires zeggen ze namelijk Moerga.”

Op het Antwerps 0110-concert trad de eerste Murga-groep op, Los Murginales. Op Mano Mundo waren ze al met een paar, vorige zaterdag was alweer Los Murginales op straat in Borgerhout (foto 1) en zaterdag zijn ze met tienen: Los Murginales (de eerste, het voorbeeld voor anderen), Lamour Gaga (de grootste, met Junior Mthombeni van The Internationals als mentor), Fata Murgana (oriëntaals, met een snuifje samba), Los Dynamitas (een kindermurga), Carnaval Frontal (gipsy), Murga Afribel (geïnspireerd op de Rwandese cultuur), Murga Do Brasil, Murga Red A (hip hop), Murga Agrum (Balkanmuziek) en coSTA-Murga (zie: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20070323).

Deze Murga’s ontstonden vanuit workshops en bijeenkomsten in de Arenbergschouwburg en verschillende stedelijke culturele centra, muziekcentrum Trix, ontmoetingscentrum Het Oude Badhuis in de Stuivenbergwijk… Op andere plaatsen, jeugdcentrum Kavka bijvoorbeeld, geraakte men nog niet klaar met het samenstellen van een goede band maar belooft men er te zullen staan tegen de editie van 2008. Gerardo Salinas (foto 2): “Op het Kiel kwamen de mensen uit de woonblokken toegestroomd om te komen kijken, en dat is ook de bedoeling. Hopelijk komen zo er nog groepen bij. Ieder met zijn eigen dynamiek.” En dat is ook de bedoeling: de Murga wil de weerspiegeling zijn van de eigen identiteit van de groep.

Sammy Janssens was er ook bij op het Kiel, en vreesde aanvankelijk met de rood-witte Los Murginales-pakjes herrie met de paars-witte aanhangers van de Beerschot-fans op ’t Kiel. Sammy Janssens: “Maar niet. Het werd een vrolijk feest, waar allochtone jongeren al even aanstekelijk dansten en blank en zwart vrolijk verbroederden.” Murga’s worden wel eens vergeleken met carnavalgroepen, maar er is toch een verschil. Gerardo Salinas (in een Indymedia-interview): “Carnaval wordt door velen als folklore aanzien, terwijl de Murga een uiting van de multiculturele maatschappij van vandaag is en tracht de interculturele samenleving te bevorderen. Vandaag werken aan het erfgoed van morgen met de inbreng van iedereen en alle culturen.”

"In het Zuid-Afrikaanse Soweto is onlangs, naar Antwerps voorbeeld, een groep gestart. Dat is toch prachtig: cultuur die vanuit Afrika via Latijns-Amerika naar Europa komt. Telkens verandert door de plaatselijke invloeden en dan terug naar het land van oorsprong keert, om daar…” Het belooft morgen voor de verandering eens droog weer te zijn. Het kan dus niet stuk op en rond de Antwerpse Grote Markt.

• Parcours van de Antwerpse Murga-straatparade 2007: http://www.fiebre.be/murga/murgaplan2007.htm
• Agenda van Los Murginales: http://www.losmurginales.be/agenda.htm
• Los Murginales is nog op zoek naar blazers. Maar ook andere muzikanten, jongleurs en dansers zijn welkom. Interesse? Contacteer hen via: http://www.losmurginales.be/infocontactpage.htm

Hoe hij het precies doet, weten wij niet. Natuurlijk, Eric Goeman heeft overtuigingskracht. En blijkbaar is in de week voor 21 juli niet iedereen in verlof, of minstens toch niet in het buitenland. En de etentjes achteraf voor de panelleden zijn heugelijke gebeurtenissen. Na één van de keren dat we er zelf bij waren, kunnen we vertellen dat we al eens krokodil hebben gegeten. Feit is dat de debatten die Eric Goeman inricht tijdens de Gentse Feesten de crême de la crême verzamelt van de progressieve zijde. Du jamais vu, niet in  De Zevende Dag op de VRT of elders. Neem je agenda en noteer. De debatten vinden deze keer plaats in het Laurentinstituut in de Onderstraat. Telkens van 14 tot 18 uur.

Zondag 15 juli, Is internationale solidariteit nog mogelijk vanuit en binnen het Rijke Westen met de armen en uitgeslotenen? met Monseigneur Luc Van Looy (Bisschop Gent), Daniel Termont (burgemeester Gent), Jaap Kruithof (filosoof), Ankie Vandekerckhove (Vlaams kinderrechtencommissaris), Eric Corijn (prof. Dr. Centrum voor Stedelijk Onderzoek COSMOPOLIS, VUB), Rudy De Leeuw (voorzitter ABVV), Didier Vanderslycke (stafmedewerker Kerkwerk Multicultureel Samenleven, priester, ex-winnaar van de Prijs voor de Democratie, woordvoerder Forum Asiel en Migraties) + Liederen en gedichten door Willem Vermandere.

Maandag 16 juli, Is er nog toekomst voor de neoliberale globalisering? met Jan Pronk (2004  - 2006: Speciale gezant van de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties in Soedan, Darfur en nu professor Theorie and Praktijk van Internationale Ontwikkeling, ISS, Den Haag), Jan Breman (emeritus hoogleraar Sociologie aan het Centrum voor Azië Studies aan UVA, Universiteit Amsterdam), John Vandaele (journalist Mo ), Chris Serroyen (Hoofd studiedienst ACV), Rik Pinxten (voorzitter Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging, prof. dr. vergelijkende cultuurwetenschappen, voorzitter Centrum voor Interculturele Communicatie en Interactie UGent), Saskia Poldervaart (Universitair docente vrouwenstudies/politicologie, andersglobaliseringsbeweging, was lid van Dolle Mina, actief in de fem-soc-beweging), David Dessers (andersglobalist, actief in Belgisch Sociaal Forum, auteur Ya Basta! ), Jaap Kruithof (filosoof).

Dinsdag 17 juli, Is er nog toekomst voor het socialisme? met Jan Marijnissen (voorzitter SP Nederland, fractievoorzitter SP Tweede Kamer, auteur), Jef Sleeckx (initiatiefnemer CAP, Comité Andere Politiek), Eric Corijn (prof.dr. Centrum voor Stedelijk Onderzoek COSMOPOLIS, VUB), Walter Pauli (adjunct-hoofdredacteur De Morgen ), Caroline Gennez (waarnemend voorzitter SP.A, eerste schepen Stad Mechelen bevoegd voor Economie, Werk, Onderwijs en Jeugd), Jan Dumolyn (historicus UGent, lid van Attac Vlaanderen), Jaap Kruithof (filosoof) + Muzikale interventie door Walter De Buck.

Woensdag 18 juli, Hoe is men erin geslaagd een liberale veiligheidsstaat te construeren door de aanval op de idealen van Mei ’68? Zijn de vrijheidsstrijders van Mei ’68 verantwoordelijk voor de permissieve samenleving, voor de consumptiemaatschappij, voor het brutale kapitalisme van vandaag (dixit Sarkozy)? Met Yves Desmet (politiek hoofdredacteur De Morgen ), Eddy Bonte (docent, journalist, publicist), Eric Corijn (prof.dr. Centrum voor Stedelijke Ontwikkeling COSMOPOLIS, VUB), Piet Piryns (redacteur Knack), Ida Dequeecker (feminist, lid VOK (Vrouwen Overleg Komitee) en BOEH! (Baas over eigen hoofd, dat opkomt voor het recht van vrouwen om een hoofddoek te dragen), Saskia Poldervaart (Universitair docente vrouwenstudies/politicologie, andersglobaliseringsbeweging, was lid van Dolle Mina, actief in de fem-soc-beweging), Marc Reynebeau (journalist, historicus, auteur) + Poëzie door Patricia Lasoen (dichteres).

Donderdag 19 juli, Gaan we globaal ten onder aan het Westers ontwikkelingsmodel? Ecologische ingrepen of sociale strijd? met Peter Tom Jones (burgerlijk ingenieur Milieukunde, post-doctoraal onderzoeker KULeuven, auteur van o.a. Terra Incognita  en Globaal ten onder, kandidaat senator Groen!, Attac Vlaanderen), Margaretha Guidone (intussen beroemde huisvrouw en ecologiste uit Kapellen, fan van Al Gore, sprak op VN-klimaattop in Nairobi de wereldleiders toe, kandidaat volksvertegenwoordiger SP.A), Lucas Reijnders (Hoogleraar Milieukunde Universiteit Amsterdam, medewerker Stichting Natuur en Milieu, auteur), Johan Albrecht (Centrum Milieueconomie en milieumanagement UGent, Senior Fellow Itinera Institute), Bram Claeys (Beleidsmedewerker Energie, klimaat en mobiliteit in Bond Beter Leefmilieu), Erik De Bruyn (Scheikundige, milieuambtenaar en woordvoerder van SP.A-Rood, de linkerzijde in de SP.A), Kris Peeters (Vlaams minister-president, voorheen Vlaams minister voor Leefmilieu).

Vrijdag 20 juli, Vertegenwoordigers van Gentse sociale bewegingen en actiegroepen ondervragen leden van het nieuwe Gentse schepencollege met Tom Balthazar (schepen van Milieu en Sociale Zaken), Mathias De Clercq (schepen van Economie, Werk, Jeugd en Middenstand), Martine De Regge (schepen van Openbare Werken, Stadswoningen en REG), Geert Versnick (schepen van Intercommunales en voorzitter OCMW), Karin Temmerman (schepen van Stadsontwikkeling, Mobiliteit en Wonen), Anke Hintjens (Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen), Chris Bens (Hand in Hand Gent), Michel Vanhoorne (Coördinator LEF, Links Ecologisch Forum).

Zaterdag 21 juli, Liberalisering in de landbouw, de logica van de agro-business? Het einde van een duurzame en kleinschalige landbouw? Nefaste gevolgen voor boer, consument en milieu zowel in het Zuiden als in het Noorden? met Jean-Pierre De Leener( tuinder, woordvoerder Vlaams Agrarisch Centrum, lid Europese CPE en Via Campesina, ondertekenaar Landbouw 2015), Louis De Bruyn (Bestuurslid van Wervel, coördinator van de Werkgroep Biodiversiteit "Werkgroep Eigen Zaadteelt"), Piet Vanthemsche (ondervoorzitter Boerenbond), Sophie Dewispelaere (raadgever landbouw kabinet Minister-President Leterme), Dirk Barrez (VRT-journalist, auteur, initiatiefnemer Global Society), Johan Swinnen (prof. Ontwikkelingseconomie, directeur onderzoeksgroep voor Voedselpolitiek, Overgang en Ontwikkeling KU-Leuven) + Uitreiking van de Prijs voor de Democratie 2007 om 19.30 uur op het groot podium dat op Bij Sint-Jacobs staat.

Zondag 22 juli, Graaitaks, vermogensbelasting, allemaal graaien of nog hogere toplonen? met Vera Dua (voorzitter Groen!), Dirk Barrez (journalist VRT, auteur), Peter Leyman (ex-gedelegeerd bestuurder Volvo Europe; volksvertegenwoordiger CD&V-NV.A), Dries Lesage (politicoloog UGent en auteur van Mondialisering en fiscale rechtvaardigheid ), Jozef Mampuys (Hoofdredacteur Raak, KWB), Etienne Vermeersch (moraalfilosoof), Hans Bonte (parlementslid SP.A, voorzitter commissie Sociale Zaken, licentiaat sociologie en politieke wetenschappen, schepen en voorzitter OCMW Vilvoorde), René De Preter (OCMW-raadslid Antwerpen, auteur van Geld en Macht ).

Maandag 23 juli, Is er nog toekomst voor de sociale gelijkheid? (of wordt het toch de neoliberale keuzemaatschappij, de 24-uurseconomie, het brutale consumentisme?). Met Jan Breman (emeritus hoogleraar Sociologie aan het Centrum voor Azië Studies UVA, Universiteit Amsterdam), Koen Raes (gewoon hoogleraar ethiek en rechtsfilosofie Rechtsfaculteit UGent), Jan Van Der Poorten (vakbondsafgevaardigde VW-Vorst, kandidaat volksvertegenwoordiger SP.A), Godfried Engbersen (hoogleraar Algemene Sociologie Erasmus Universiteit Rotterdam, auteur boeken over hedendaagse vormen van sociale ongelijkheid), Dirk Van Duppen (huisarts  Geneeskunde voor het Volk, PVDA+ districtsraadslid Deurne; initiator kiwimodel voor geneesmiddelen in België). Jan Vranken (gewoon hoogleraar sociologie en sociaal beleid UA; woordvoerder OASES, Onderzoeksgroep Armoede, Sociale uitsluiting en de Stad), Ferre Wyckmans (Algemeen Secretaris LBC Landelijke Bedienden Centrale).

Tijdens de Gentse Feesten kan je met Democratie 2000 ook nog enkele stadswandelingen maken, rond het interculturele en het rebelse Gent. En er is ook nog een interessant programma rond de vluchtelingenkinderen uit de Spaanse Burgeroorlog. Maar daarover meer een volgende keer.

Als we Philip Dewinter mogen geloven betreurt hij het ontslag van Yves Leterme en Inge Vervotte uit de Vlaamse regering. Lijdt Dewinter aan schizofrenie? Week na week op de kap zitten van Leterme – er kon geen wekelijks vragenuurtje doorgaan of  Dewinter had wel een vraag/klacht over Leterme – en nu zou hij plots het vertrek van Leterme betreuren?  Tja. Dat komt er natuurlijk van als je regelmatig het omgekeerde moet voorwenden van wat je echt denkt en voelt. Zo ook op 10 juni. “Ik ben tevreden, maar niet euforisch”, was het beste dat hij die dag kon verzinnen. Voor één keer nog even terug naar 10 juni, het VB-secretariaat aan de Amerikalei in Antwerpen. Steven De Bock was er voor  Het Nieuwsblad. Hij noteerde niet alleen wat de kopstukken zegden, maar ook wat de (weinige) aanwezige militanten vertelden. En het is niet alleen in Antwerpen dat men er weer vuilgebekt bij rondloopt.

Steven De Bock: “Van een overrompeling was er helemaal geen sprake. Het partijhoofdkwartier aan de Antwerpse Amerikalei hing weliswaar vol posters met de boodschap ‘Bedankt kiezers!’, maar die kiezers zelf waren nergens te bekennen. Er waren alleen enkele tientallen genodigden. Alleen zij mochten voorbij de netjes in het pak gestopte ordedienst bij de voordeur. De gewone militanten moesten de uitslag elders volgen. De avond dreef op leedvermaak. De top van Vlaams Belang genoot van ‘de afslachting van paars’. En meer nog ‘van de totale afslachting van links’. ‘Heeft iemand Patrick Janssens al gezien?’, vroeg Dewinter aan al wie hem aanklampte. Een standaardgrapje, waarmee hij vooral duidelijk maakte hoe diep de uitslag van de voorbije gemeenteraadsverkiezingen hem geraakt heeft. Dewinter heeft nog altijd niet verteerd dat burgemeester Janssens hem toen van de Antwerpse troon heeft gestoten. Bovendien kwam er gisteren niet echt eerherstel in Antwerpen. Vlaams Belang kon er weer niet echt schitteren. Het moest zelfs stemmen inboeten ten opzichte van vier jaar geleden. De partij verloor 2,1 procent in de stad waar het allemaal begon en zakte naar 28,4 procent van de stemmen.

Anke Van dermeersch vroeg zich ondertussen vooral af hoe zij het zelf had gedaan. ‘Met iets meer dan 106 000 voorkeurstemmen was ik vorige keer de populairste vrouw van Vlaanderen. Ik ben benieuwd of dat deze keer weer zou lukken.’ Niet dat ze aan zichzelf twijfelde. Ze voelde zich vooral onheus behandeld tijdens de verkiezingscampagne. ‘Een boycot’, noemt ze het onomwonden. ‘Alsof er alles aan moest worden gedaan om ervoor te zorgen dat ik niet opnieuw de populairste vrouw zou worden.’ (Bespeuren we daar enige wrevel omdat Frank Vanhecke veel vaker Marie-Rose Morel uitstuurde naar de televisiestudio’s? En neen, ze is dus niet de populairste vrouw van Vlaanderen geworden. Van dermeersch kreeg deze keer met 103 993 bolletjes achter haar naam in heel Vlaanderen iets minder stemmen dan vorige keer, en moest Inge Vervotte laten voorgaan met alleen al in de provincie Antwerpen 133 830 stemmen. Maar ook Freya Van den Bossche en de landelijk volslagen onbekende Limburgse CD&V’ster Liesbeth Van der Auwera (foto 1) haalden in hun kieskring een hoger percentage voorkeurstemmen dan miss België 1991. – red.)"

Maar terug naar de Amerikalei. Steven de Bock: "Terwijl de kopstukken (foto 2: Philip Dewinter en Anke Van dermeersch) allemaal naar Brussel vertrokken, bleven de militanten een beetje verweesd achter in Antwerpen. De meesten trokken snel naar huis. Tegen 21 uur was er nog maar een klein kransje getrouwen over om te wachten op de definitieve cijfers. Het discours dat sommigen erop nahielden, was heel wat minder opgekuist dan dat van de kopstukken. ‘Het wordt hoog tijd dat Dolf terugkomt’, vond een van de aanwezigen. ‘Het Vlaams Belang is veel te slap. Zalf voor aan de poep, maar niets meer. Voor mij is het simpel: allemaal neerschieten die zwartzakken.’ Waarna hij nog een slok bier dronk. Het is het soort uitspraken waarmee de kopstukken van de partij niet geassocieerd willen worden, waar ze zelfs behoorlijk verveeld mee zitten. Maar ze werden wel gedaan.”

We zijn intussen tweeënhalf weken later, en de vraag om hardere taal blijft aanhouden. In ’t Pallieterke  staat deze week als eerste brief in de lezersrubriek een schrijven van good old  Jef Elbers (http://nl.wikipedia.org/wiki/Jef_Elbers, foto 3). Elbers wil er “niet flauw over doen: het Vlaams Belang heeft deze verkiezingen verloren. De vergelijking met 2003 is slechts een doekje voor het bloeden, want meer dan vijf procent van de kiezers van 2004 heeft afgehaakt. Wie niet vooruit gaat, gaat achteruit, zoals Mao zei. Deze neerwaartse spiraal kan enkel gestopt worden als het Vlaams Belang wordt wat het Vlaams Blok al die tijd was: een anti-establismentpartij. Gedaan dus met het calimerogedrag over het cordon sanitaire; men moet stoppen met het wollige jargon en de bedaarde stijl van de traditionele partijen over te nemen, iets wat Jean-Marie Dedecker met zijn republikeinse anti-establishmentpartij goed begrepen heeft.

Het Vlaams Belang hoeft niet per se verantwoordelijk en sympathiek over te komen en tactische spelletjes te spelen. Dossierkennis is niet altijd een voordeel, vooral niet als het ten koste gaat van radicaliteit. (…) Het Vlaams Belang moet oppositie voeren in de zuiverste zin van het woord, als een radioloog die zelf niet snijdt, maar wel de kankerplekken aanwijst. De partij moet weer onomwonden durven uitschreeuwen waarvoor ze staat, op politiek zowel als op ethisch gebied. Het moet gedaan zijn met in het parlement gebakken lucht te verkopen over alles en nog wat, dingen waarin andere partijen toch de sterksten zijn. Men moet weer een combattief alternatief voor deze gedoogmaatschappij worden. (…) Men moet geen schoothondje zijn, zelfs geen goedmoedige labrador, maar een nijdige pitbull die bijt waar het pijn doet. Men moet weer zonder complexen een vuist durven maken, een Vuist voor Vlaanderen!” Enzovoort, enzoverder.

Het Antwerpse district Deurne heeft met een begrotingswijziging geld vrijgemaakt om een ‘tevredenheidsonderzoek’ te bestellen bij de Universiteit Antwerpen. Een mooi woord voor een  ontevredenheidsonderzoek, want het is de bedoeling om de klachten te inventariseren die de voorbije jaren geuit zijn, en op toevalsbasis, zoals bijvoorbeeld met de huisnummer-methode, nieuwe mensen aan te spreken op hun mening over wat er in buurt gebeurt. “Deurenaars die niet op het juiste huisnummer wonen moeten geen schrik hebben. Iedereen blijft welkom op het vragenuurtje van de districtsraad en op de wijkfora”, meldt de perstekst van het districtsbestuur nog. Vandaag stelt datzelfde districtsbestuur een gloednieuw skatepark voor. Waarmee het districtsbestuur gehoor geeft aan vragen van Deurnese jongeren om dergelijke infrastructuur. Dat die infrastructuur er evenwel met een vol jaar vertraging is gekomen, is volledig voor rekening van het Vlaams Belang.

“In Deurne deelt Vlaams Belang de lakens uit”, toeterde toenmalig VB-kamerlid en districtsraadsfractieleider Guido Tastenhoye (foto 1) eind 2004. Met de hulp van een paar ex-leden van de meerderheidspartijen had het VB de districtsbegroting naar haar hand kunnen zetten. Weg met subsidies voor cultuur (de gratis vrijdagavondconcerten in het Rivierenhof, de Week van de Amateurkunsten) en schrappen in de uitgaven voor jeugd (weg de voor 75 000 euro begrote nieuwe skaterampen), en dat vooral om een geboortepremie te kunnen bekostigen… waarvan achteraf bleek dat het district niet bevoegd is die uit te reiken. “Achteraf”, nouja. De meerderheidspartijen hadden wel geargumenteerd dat het gezinsbeleid niet tot de districtsbevoegdheden maar tot het stadsbeleid behoort, maar Tastenhoye wou dit slechts verstaan na bevestiging daarvan door de provinciegouverneur. Het VB had wel een symbolisch bedrag voor een nieuw jeugdhuis in haar begroting ingeschreven, maar met het schrappen van de skateramp was er meer geld voor jeugd weg dan door het VB alsnog beloofd werd.

Toen we daarop Guido Tastenhoye per mail aanschreven en hem om verduidelijking van het VB-standpunt vroegen, reageerde Tastenhoye zeer argwanend. “Mag ik weten waarvoor u deze informatie nodig heeft? Dat is namelijk een hele boterham, ik kan dit niet zomaar in een mailtje vertellen”, antwoordde Tastenhoye. We moesten het maar stellen met de VB-persmededeling op de VB-website. Na verder aandringen antwoordde Tastenhoye: “Gevaarlijke skateramp, omdat een dergelijk ding op het Ruggeveld staat en ontmanteld wordt.” Maar als ergens een gevaarlijke skateramp staat, waarom werd dan het geld geschrapt voor een nieuwe skateramp? Tastenhoye verduidelijkte het niet. Een jaar later had het VB niet meer de steun van alle ‘onafhankelijken’ in de Deurnese districtsraad, en kon het districtsbestuur het voor de begroting 2005 voorziene bedrag voor skaterampen voorzien in de begroting 2006. Het districtsbestuur voelde zich daarenboven gesterkt door een grootschalige enquête bij de Deurnese jongeren die uitwees dat er wel degelijk behoefte is aan dergelijke skateinfrastructuur.

Dat het VB even de begroting van het district Deurne naar haar hand kon zetten, zorgde er wel voor dat het skatepark pas een jaar later dan voorzien kon gerealiseerd worden. Eerder al moest het VB erkennen dat de gratis vrijdagavondconcerten in het Rivierenhof niet mogelijk waren met alternatieve financiering, en van de geboortepremie kwam ook niets van in huis – al zou Anke Van dermeersch later die geboortepremie nog voorstellen als een grote verwezenlijking van het VB-Deurne. Niemand was ermee gebaat, zelfs het VB niet, dat het VB even de districtsbegroting kon bepalen. Il faut le faire!

Overigens heeft cultuurschepen Philip Heylen vandaag ook de pers bijeengeroepen. Hij stelt een nieuwe stadswandeling voor: ‘Nederlandse sporen in Antwerpen’. De wandeling belooft “een boeiende ontdekkingstocht doorheen Antwerpen” te worden waarin onder andere uitgelegd wordt wat de Dam in Amsterdam verbindt met de Hoogstraat in Antwerpen, en ons verder van Willem van Oranje (http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_van_Oranje) brengt naar Marlies Dekkers (http://www.marliesdekkers.nl) en Ramsey Nasr (http://nl.wikipedia.org/wiki/Ramsey_Nasr). Een sappige anekdote die de gidsen tijdens die stadswandeling ook nog kunnen vertellen is dat één van de twee eerste VB-gemeenteraadsleden in Antwerpen een… genaturaliseerde Nederlander is. Niet echt om fier over te zijn, maar de waarheid heeft haar rechten. Om het wat te vergulden kunnen de gidsen er nog bij vertellen dat de toenmalige VB-collega van Piet Mulder in de Antwerpse gemeenteraad van 1983 tot 1989 ook van vreemde oorsprong is, met roots in Turkije en Armenië. Jaja, Antwerpen, en het VB in het bijzonder, heeft wat met vreemdelingen.

Zoals we op 10 juni beloofden gaan we er vanaf deze week weer met volle kracht tegenaan. Al wil Philip Dewinter het ons niet gemakkelijk maken. Ergens lazen we dat hij de VB’ers om ‘radiostilte’ gevraagd heeft. Marie-Rose Morel had in  De Morgen nog eens voor haar beurt gesproken over het voorzittersschap van het VB. Dewinter zei daarop dat het verstandiger is om met publieke verklaringen te wachten tot na het rapport dat VB-voorzitter Frank Vanhecke op basis van bilaterale gesprekken gaat opstellen over het jongste verkiezingsresultaat. Hoezo, is er een probleem? Al is er ook een probleem bij ‘Links’.

Het VB heeft op 10 juni haar best gedaan om het debacle van de jongste verkiezingen te verbergen. Deze keer geen prikmicrofoontje aan de jas van Philip Dewinter, en de VB-top liet zich die avond slechts tot uitspraken verleiden zolang de prognose twintig procent en meer aangaf. “Naarmate de avond vorderde, en de stemmen van thuisbasis Antwerpen binnensijpelden, zakte het percentage (tot onder de 20 %, red.). Tot overmaat van ramp verloor de partij een zetel. Toen reageerde de partijtop niet meer”, noteerde Bart Brinckman in De Standaard. “Intern sloeg de uitslag van Lijst Dedecker met verstomming. (…) Begin januari torpedeerde Morel de onderhandelingen die Dedecker aan de top van de Vlaams Belanglijst voor de Senaat moesten katapulteren. Zij vond dat de senator na zijn mislukte passage bij N-VA bij Vlaams Belang niets te zoeken had. Het kopmanschap van de Senaat kwam immers een Vlaams Belanger toe. Daarbij dacht ze in de eerste plaats aan zichzelf. Later werd dat spek voor de bek van Vanhecke zelf. Voor Annemans en Dewinter was de mogelijke komst Dedecker een gouden kans om het klikfonds van Vlaams Belang te spijzen. De twee weten drommels goed, zeker na de jongste gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen, dat Vlaams Belang aan zijn plafond zit. Vermits de partij door het cordon sanitaire niet aan besturen toekomt, moet het elke verkiezing flink vooruitgaan. Gisteren werd er daarom behoorlijk gevloekt.

Ook Vlaams Belang weet dat de uitslag niet je dat is. Maar bovenal, het 'debacle' (de term is van een Belanger zelf) was te vermijden. Opnieuw speelde de boosheid wegens het eigengereide optreden van Marie-Rose Morel op. Sommige partijleden willen de gewezen N-VA'ster wandelen sturen. Morel worden hoogmoed, zelfoverschatting en haantjesgedrag verweten. (…) De bitterheid was groot, temeer daar de door haar buitengepeste Jurgen Verstrepen meteen een zetel binnenhaalde bij LDD. Het succes van Dedecker sluit bovendien een nieuwe afspraak met de geschiedenis uit. Vlaams Belang weet drommels goed dat het nu achteraan wordt gezet in het rijtje van potentiële gesprekspartners van de Oostendenaar. In januari stond Dedecker er alleen voor. Hij was kwetsbaar. Via de partijfinanciering wint hij nu de jackpot. Niet voor niets belde Yves Leterme hem gisteren om hem te feliciteren. Dedecker heeft tenminste de kans om politiek mee te spelen. Vlaams Belang blijft geïsoleerd. (…) De hoop op een tripartite bracht even wat troost. Zo krijgt Vlaams Belang zowat het monopolie van de oppositie in handen. Het Belang ging ervan uit dat ze deze positie in 2009 door het communautaire falen van Leterme zou kunnen verzilveren. Het voornemen van SP.A om de oppositie in te trekken, blies deze verwachting weg. Tegenwoordig is de partij van niets meer zeker.”

Zaterdag 16 juni beraadde de partijraad zich over de jongste verkiezingsuitslag. In een interview daags tevoren in De Standaard  gaf Frank Vanhecke toe dat het VB niet goed weet wat te denken van zijn jongste verkiezingsuitslag. De partij ging met 19,1 procent 1 procent vooruit ten opzichte van de federale verkiezingen in 2003, maar verloor in de Antwerpse kieskring een zetel. In vergelijking met de Vlaamse verkiezingen van 2004 verloor het 5  procent, 220 000 kiezers. “Ik geef heel eerlijk toe dat ik graag 20 procent had behaald”, zei voorzitter Frank Vanhecke. “Ik zie een vijftiental redenen voor deze uitslag. Eén ervan is het cordon sanitaire. Tijdens de campagne heb ik bij Belang-sympathisanten een vorm van demoralisering opgemerkt. Ze willen voor ons blijven stemmen, maar beseffen dat we niet aan het beleid kunnen deelnemen. We moeten beter antwoorden op die verzuchting. We moeten ons electoraat duidelijk maken dat ze in de eerste plaats voor hun ideeën moeten kiezen.” Het partijbestuur van Vlaams Belang gaf Vanhecke de opdracht om aan de hand van bilaterale gesprekken met de bestuursleden een rapport te maken over de uitslag. Het succes van de Lijst Dedecker zal daarbij de nodige aandacht krijgen. Gerolf Annemans meldde op zijn weblog dat hij het succes van de voormalige VLD-senator had verwacht. “Hij heeft het aloude monopolie van Vlaams Belang, dat van de Robin Hood, de grote muil en de Lucky Luke waar ze allemaal schrik van hebben, doorbroken”, zo analyseerde Annemans het succes. Op de partijraad van zaterdag 16 juni kwam het VB niet verder dan het statement dat het VB “terug uit de kast wil komen”. Overigens is “uit de kast komen”, een term die vooral gebezigd wordt voor outing van homo’s. Dat moet Bart Debie toch al wel opgevangen hebben in de Red & Blue in Antwerpen (www.redandblue.be). Maar dat terzijde. Hoe dat “uit de kast komen” moet gebeuren, is nog niet helemaal duidelijk. Maar de teneur is wel al aangegeven. “We moeten opnieuw het brute geweld worden in een verkiezingscampagne”, zei Gerolf Annemans na de partijraad van 16 juni. Annemans wil ook gesprekken aanknopen met de Lijst Dedecker. “We moeten ons niet in de bossen blijven wegsteken. Maar ik ben realistisch: zij zitten niet meteen op ons te wachten”, zei Annemans nog.

Met zijn vergelijking van de Lijst Dedecker die het “aloude monopolie van Vlaams Belang, dat van de Robin Hood” heeft afgepakt van het VB, heeft Annemans in zekere mate gelijk. “In zekere mate”, we komen daar straks nog op terug. Uit onderzoek van Peter Van Aelst, Stefaan Walgrave en andere medewerkers van de UA-onderzoeksgroep Media, Middenveld en Politiek blijkt dat het grootste deel van de LDD-stemmers bij de Vlaamse verkiezingen van 2004 voor VLD-Vivant stemde (38 procent) of voor Vlaams Belang (23 procent). Een kleiner aandeel (16 procent) kwam over van CD&V/N-VA. Van het linkse kamp was dat maar één op de tien. Die kleine schare verloor SP.A-Spirit aan LDD voornamelijk in de allerlaatste dagen van de campagne, die voor Dedecker overigens een onwaarschijnlijk succes was. “Van februari 2007 tot aan de verkiezingsdag is de aanhang van LDD met maar liefst 25 procent gegroeid. Dat is meer dan bij welke andere partij ook”, zegt Peter Van Aelst. “De aanhang van Dedecker lijkt bijzonder hard op hem. Het blijkt geen zootje met uiteenlopende opvattingen, maar een groep met een duidelijke voorkeur voor economisch rechtse standpunten en een diepe teleurstelling in de traditionele politiek.” Opmerkelijk is dat kiezers die het VB voor de LDD wilden inruilen nog iets cynischer staan tegenover politiek dan degenen die het VB trouw blijven. Zeven op de tien van de LDD-aanhang is het eens met de stelling 'dat partijen enkel geïnteresseerd zijn in mijn stem, niet in mijn mening'. De oppervlakkige stelling dat Jean-Marie Dedecker “de nieuwe Robin Hood” van de Vlaamse politiek is, lijkt bevestigd. Peter Van Aelst: “Ook Dewinter en de zijnen zijn beroepspolitici, al twintig jaar betaald door de staat. Wat precies is waar Dedecker zich scherp tegen profileerde. ‘Ik ben geen beroepspoliticus, ik verdien mijn eigen geld’, verklaarde hij na de verkiezingen met enige trots.” Van Aelst wijst erop dat zijn onderzoek gebaseerd is op 308 respondenten die via het internet bekenden voor de LDD te gaan stemmen, met alle beperkingen vandien. Vooral de VB-kiezers zijn in het panel ondervertegenwoordigd. “De stroom van VB naar LDD ligt daarom in werkelijkheid ongetwijfeld hoger”, aldus nog Van Aelst. Intussen is een vierde peiling bij dat internetpanel afgenomen, deze keer naar het effectief stemgedrag waarbij onder andere gevraagd werd naar het vorig stemgedrag – maar de resultaten daarvan zijn nog niet verwerkt.

Waarom de vergelijking met Robin Hood maar in zekere mate klopt, is omdat het VB noch de LDD een Robin Hood-partij is. Lees er het economisch programma van het VB maar op na, zoals treffend verwoord in het boek van Norbert Van Overloop Wiens belang?  (zie: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20060529). Ten tweede omdat er tussen de partijprogramma’s van het VB en de LDD meer gelijkenissen dan verschillen zijn (zie: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20070524), en als het VB geen Robin Hood-partij is die het geld van de rijken aan de armen geeft, is de LDD dat evenmin. Ten derde omdat dit weekend in De Standaard, met excuses dat we weer eens uit die krant citeren, fijntjes uit de doeken wordt gedaan dat Jean-Marie Dedecker zich weliswaar graag “een paria in de Wetstraat” noemt, maar er dan wel een is met goede vrienden in het establishment. Isabel Albers: “Die zelfverklaarde paria mocht afgelopen dagen voor het oog van veel camera's langs bij de koning en bij de informateur. (…) Deze week zei de Kortrijkse industrieel Ivan Sabbe aan De Standaard dat hij ter beschikking staat voor LDD. Sabbe is niet zomaar iemand. Hij komt uit een ondernemersfamilie met naam en faam, maakt deel uit van een voornamelijk West- en Oost-Vlaams ondernemersnetwerk en heeft ook zelf managementsuccessen op zijn conto. Hij was verschillende jaren lokaal actief voor de VLD en bekleedde ook functies binnen het VBO en Fedis. Kortom, meer establishment dan dat is moeilijk te vinden. Met een economisch, rechtsliberaal discours - een vlaktaks voor iedereen, een véél slankere staat - heeft Dedecker wel degelijk de rechtse liberalen aangesproken die na acht jaar paarse uitgeefregeringen Open VLD de rug hebben toegekeerd. Het onvervalst pleidooi voor kernenergie tegenover het bochtenwerk van de VLD of het verzet tegen het cordon sanitaire valt in serviceclubs in Vlaanderen ook in goede aarde. Dedecker pakt de boze burgermanifesten van Guy Verhofstadt uit begin jaren negentig en past die toe op vandaag. Hij laat zich inspireren door liberaal rechtse proffen als Jef Vuchelen, Paul De Grauwe of Boudewijn Bouckaert, haalt de sympathie van publicisten als Derk-Jan Eppink of internetblogger lvb. Resultaat: hij trekt een hele schare kiezers aan met de invulling van het (economisch) gat op rechts.

(…) Maar wat nu voor de ex-paria? De rebel is met zijn fractie in Kamer en Senaat gelegitimeerd, en moet nu maar eens bewijzen dat hij niet de onbetrouwbare populist is waarvoor zijn partijgenoten hem verslijten. Natuurlijk zal hij in de oppositie naar hartelust kunnen uithalen naar de 'ACW-regering' telkens als hij ook maar ergens een links reukje ontwaart. En Open VLD blijven aanvallen op de rechterflank. Maar dat is niet genoeg. Een eerste grote test komt er al over de staatshervorming. Het beeld van de regering wordt gevormd tijdens de eerste maand, weet Dedecker als geen ander. Dus gaat hij CD&V en N-VA eerst door het stof laten kruipen en honderd keer benadrukken dat ze de lat te laag hebben gelegd. (…) Maar uiteindelijk moet hij een staatshervorming - ook al is het maar een bescheiden stapje - wel steunen, want 'wie gelooft die mens anders nog' als hij het over Vlaanderen heeft. (…) Een tweede grote test voor Dedecker is de Forza Flandria. Het idee van een grote herverkaveling op rechts, met een sterk Vlaams profiel, leeft bij een belangrijk deel van de Vlaamse ondernemers. Bij Ivan Sabbe was dat voor de verkiezingen niet anders, luidens een interview in Trends. Na de verkiezingen heeft Dedecker al veel minder zin om zich in te schakelen in een grote herverkavelingsbeweging gedirigeerd door anderen.” De kansen voor een Forza Flandria met het VB lijken dus klein zolang de CD&V/N-VA Dedecker wat lekkers gunt, maar vooral gaan we met Dedecker op weg naar een discours waar de rijksten goed bij varen (zie ook de effecten van de vlaktaks: http://aff.skynetblogs.be/archive-day/20070601).

En zo komen we dan bij het derde opmerkelijk feit van 10 juni: het zware verlies van de SP.A. Vóór 10 juni is er maar één die dat voorspeld heeft, opmerkelijk genoeg een cursiefjesschrijver. Marcel Van Nieuwenborgh schreef in zijn zaterdagse Alles Welbeschouwd-rubriek in (eh…) De Standaard  van 9 juni: “De SP.A zag je naar een allerlaatste strohalm grijpen. Hoe verklaar je anders dat competente enbetrouwbare socialisten zoals Frank Vandenbroucke veelal buiten beeld bleven, maar dat een personage als Bert Anciaux werd opgevoerd. Het is nu eenmaal zo dat vliegtuigmaatschappijen door gaans geen reclame maken met de degelijkheid van hun piloten die recht op het doel afvliegen, maar wel met de innemende charmes van hun airhostessen. Ik kan me voorstellen dat je freya meebrengt in de studio, maar laat Bertje toch thuis. Anciaux’ optreden donderdagavond in Terzake  was tenenkrullend gênant toen hij zei dat hij ‘ze allemaal zo graag zag’, terwijl hij te pas en te onpas zijn arm over de minister van Begroting legde en een ernstig gesprek onderbrak met zijn onnozelheden. Een socialistische partij verliest een stuk van haar geloofwaardigheid door zich te bedienen van een kartelpartner als Spirit, die compleet is opgebrand. Bovendien compromitteert die regelrecht de SP.A door uitgerekend op het terrein van de werkloosheidsuitkering net het omgekeerde standpunt in te nemen. Zolang SP.A-rood ook nog SP.A-blauw in kleine flesjes blijft verkopen, verhindert het kartel dat een publiek dat voorheen voor de socialisten stemde, maar teleurgesteld naar het Vlaams belang is gelopen, naar het vertrouwde Volkshuis zou terugkeren. Toen Vande Lanotte in het VTM-verkiezingsprogramma de gebruikelijke vraag werd gesteld wie hij in een andere partij als eerste minister zag, antwoordde hij zonder verpinken: Bert Anciaux. Waarmee hij in menige huiskamer een kleine cultuurshock moet hebben teweeggebracht. Bovendien heeft men de socialisten een pad van formaat in de korf gezet. Een brulkikker. Op een moment dat het multiculturele debat in rustiger vaarwater was terechtgekomen, is de discussie over de hoofddoeken ineens een ‘item’ geworden.Voor het imago van de sociaaldemocraten, die zich opwerpen als de partij die ook voor de rechtmatige belangen van de allochtonen opkomt, is dat echt schadelijk.”

Maar er is natuurlijk nog meer aan de hand. Jan Blommaert wijst de verklaring van de ‘plotse’ verrechtsing van de hand. Wat op 10 juni is gebeurd, is slechts de voortzetting van een beweging die al langer bezig is. Gerekend over de drie laatste federale verkiezingen (1999, 2003 en 2007) halen SP(.A/Spirit) en Agalev/Groen! samen respectievelijk 27 procent, 27,4 procent en 22,6 procent. Rechts, waartoe Blommaert de VLD rekent, de CVP/CD&V-N-VA, het VB, de VU, en de LDD, krijgen respectievelijk 66,2 procent, 69,1 procent en 73,9 procent van de stemmen. Terwijl Links krimpt, groeit Rechts – en daarenboven haalt Rechts al lange tijd dubbel zoveel stemmen dan Links. Blommaert, die verder nog onder andere de verschillende campagnes analyseert, komt tot het besluit dat het dan ook niet Links is dat op 10 juni 2007 rake klappen kreeg. “Links kreeg die klappen al lang geleden, ze kreeg die van de SP toen die zich omvormde van socialistische ledenpartij tot progressief kieskartel-met-reclameregie. Het was gewoon een zoveelste rechtse show.” (Zie: http://www.indymedia.be/nl/node/12417). Dat nu Patrick Janssens, uitgerekend één van de architecten van de ommezwaai van de SP naar de SP.A , de analyse van de verkiezingsnederlaag gaat maken, is net zo slim als dat Frank Vanhecke het debacle voor zijn partij gaat analyseren. Niet dus. In de optelsom van Blommaert hangt natuurlijk alles af van waar je partijen plaats op de as Links-Rechts. Socioloog Jan Hertogen vindt de CD&V niet Rechts, maar eerder Links. Minstens is er – volgens Hertogen – met de CD&V een groter draagvlak voor een progressieve politiek (zie: http://www.indymedia.be/nl/node/12614). Maar eerlijk gezegd, we staan nogal sceptisch tegenover die laatste analyse. Wie Cathy Berx (CD&V) gisteren in Wakker op zondag  op ATV in de clinch hoorde gaan over zowat alles met Kathleen Van Brempt (SP.A), Etienne Schouppe (CD&V) gisteren in De zevende dag  (Één) Bart Tommelein (Open VLD) en Tine Van der Straeten (Groen!) hoorde terechtwijzen over de kernenergie, of Brigitte Grouwels (CD&V) in Brussel bezig ziet, weet dat de arrogantie van de macht zich al (terug) meester heeft gemaakt van de CD&V. Veel goeds voor een progressief beleid belooft dat niet.