Anti-Fascistisch Front / Verzet

Naar aanleiding van de oproep Stop met de zelfverklaarde onmacht tegenover Blood and Honour geeft Raf Jespers (foto, advocaat bij Progress Lawyers Network) zijn mening over het aanpakken van organisaties als Blood and Honour. Raf Jespers is gespecialiseerd in openbare orde-recht, en mede-auteur is van een boek over je rechten bij openbare actie (zie: http://www.epo.be/uitgeverij/boekinfo_boek.php?isbn=9789064459887). Hij geeft hieronder ook zijn mening over het wetsvoorstel-Terwingen.

Raf Jespers: “Personaliteiten uit het antifascistisch spectrum vragen dat politie en parket aanstaande zaterdag daadwerkelijk, en niet enkel buiten de zaal, optreden tegen het geplande Blood and Honour-concert. Het gebeurt niet elke dag dat democraten aan de repressiediensten vragen om tussen te komen. Uit beelden van vorige concerten blijkt dat er daar niet veel eer maar wel racistische en nazistische haat te rapen valt en dat als men dit groepje zijn ding laat verder doen er op termijn effectief bloed kan vloeien. Blood and Hate. Er is dus reden om er tegen op te treden. De overheid zegt altijd dat zij niet kan optreden tegen dit soort privéconcerten zolang de openbare orde niet verstoord is. Is dit juridisch juist?

De burgemeester van de plaats waar het concert plaatsvindt kan van het ene moment op het andere een samenscholingsverbod uitvaardigen wanneer er op de openbare weg ‘oproer is, of kwaadwillige samenscholing, of ernstige stoornis van de openbare rust of een onvoorziene gebeurtenis waarbij onmiddellijk gevaar of schade dreigt voor de inwoners’. Het probleem is dat Blood and Honour de plaats van de concerten geheim houdt. Maar van het moment dat de eerste twee Blood and Honour-figuren zich in een gemeente vertonen kan de burgemeester als hij dat als kwaadwillig aanziet of meent dat het ernstige problemen kan geven voor zijn inwoners, een samenscholingsverbod uitvaardigen en alle ranzige nazifiguren die in zijn gemeente opdagen, laten oppakken. Op haar beurt kan de politie ook op eigen houtje overgaan tot administratieve arrestaties op de openbare weg van Blood and Honour-adepten die naar een dergelijk concert gaan, wanneer er zoals de wet zegt ‘redelijke gronden zijn dat iemand voorbereidingen treft om een misdrijf te plegen dat de openbare rust ernstig in gevaar brengt’ of om ‘een misdrijf te doen ophouden dat de openbare rust of openbare veiligheid ernstig in gevaar brengt’. Racisme en negationisme (het ontkennen van concentratiekampen) zijn onmiskenbaar misdrijven waaraan de concerten van Blood and Honour zich schuldig maken. De politie zou dus ook en zelfs autonoom buiten de concertzaal kunnen optreden.

Politie en parket kunnen ook – op basis van een ernstig vermoeden dat een racistisch misdrijf heeft plaatsgevonden – alle concertgangers bij het verlaten van de zaal kunnen oppakken en ondervragen. Dit zijn dan vijgen na Pasen, maar het kan leiden tot strafrechterlijke vervolging en heeft zeker een afradend effect. Ook de Minister van Binnenlandse Zaken en de gouverneur kunnen tussenkomen als de openbare orde verstoord wordt. Tenslotte heeft België de mogelijkheid om personen die het land willen binnenkomen om aan die concerten deel te nemen aan de grenzen tegen te houden. In 1997 werd een trein met Italianen tegengehouden die wilden deelnemen aan een betoging in Amsterdam tegen de Eurotop.

De belangrijkste vraag is of de overheid nog kan optreden als het concert al bezig is en alle ‘concertgangers’ al in de privézaal zitten? Racisme is een misdrijf dat niet enkel op de openbare weg, maar ook in de privé-concertzaal kan plaatsvinden. Uit beelden van een Duitse undercoverjournalist van Blood and Honour-concerten in Bellegem, Wolfsdonk en Mechelen blijkt dat het wel degelijk om racistische 'feestjes' gaat. Wanneer er ernstige aanwijzingen zijn dat er een misdrijf plaatsvindt kan de onderzoeksrechter zelf ter plaatse gaan of een huiszoekingsbevel afleveren om er papieren, zaken en alle voorwerpen op te sporen die kunnen dienen tot bewijs van het racismedelict. Dit kan dus ook op het ogenblik dat het concert nog plaatsvindt. Personen op wie die voorwerpen zijn aangetroffen kunnen ondervraagd worden. Daarmee is het concert zelf nog niet opgedoekt tenzij er naar aanleiding van die huiszoeking zo'n ambras ontstaat dat de concertgangers om die reden opgepakt worden.

Om een naziconcert in een privézaal te doen ophouden is een wetswijziging nodig. Het wetsvoorstel van de CD&V’ers Terwingen en Schryvers een goede piste. Zij willen de burgemeester de bevoegdheid geven om de samenscholing te verbieden in privézalen en de politie hiertegen laten optreden wanneer er ‘redelijke gronden of vermoedens zijn’ dat voorbereidingen worden getroffen om een racistisch of negationistisch misdrijf te plegen of om dit misdrijf tegen te gaan. Het voordeel van dit wetsvoorstel is dat het precies mikt op zaken zoals de concerten van Blood and Honour en de burgemeester de mogelijkheid geeft om die concerten te laten opdoeken.

Terwingen en Schryvers gaan naar mijn mening wel een brug te ver wanneer zij de politie ook nog de mogelijkheid willen geven om telefoontap en infiltratie aan te wenden om op voorhand te weten wat Blood and Honour van plan zijn. Het valt moeilijk te verdedigen dat dergelijke uitzonderlijke methoden, die op gespannen voet staan met de privacy en die enkel in geval van zware criminaliteit toegelaten zijn, ook op Blood and Honour worden toegepast. De maximum gevangenisstraf op racisme is één jaar zodat strafrechtelijk niet van zware criminaliteit kan gesproken worden. Dit belet niet dat neonaziconcerten vanuit politiek oogpunt wel als een zware aanslag op de democratie moeten aanzien worden. Bovendien heeft de politie nu al de wettelijke mogelijkheid om informatiegaring te doen over groepen die gevaarlijk zijn voor de openbare orde en Blood and Honour is dit ongetwijfeld.

Een andere piste om komaf te maken met de discussie of een racistisch concert kan opgedoekt worden bestaat erin in de antiracismewet in te schrijven dat de politie kan binnendringen in een privézaal wanneer er een ernstig vermoeden is dat er racistische misdrijven worden gepleegd. Er zijn nu al situaties – drugs, ontucht, speelholen – waarin de politie op privéplaatsen kan binnendringen als er een vermoeden bestaat dat dergelijke illegale activiteiten plaatsvinden. Wat alleszins moet vermeden worden zijn de andere denkpistes die in de politieke wereld circuleren zoals een nieuwe wet om organisaties te verbieden (idee van Patrick Dewael, in een wetsvoorstel overgenomen door Koen T’Seyen en opnieuw ingediend door Geert Lambert ) of de uitbreiding van de wet op de privémilities (voorstel van Peter Vanvelthoven en David Geerts). België heeft op het vlak van organisatievrijheid een liberale traditie en het is best deze te behouden. Rechtbanken of de regering toelaten organisaties te verbieden – nu met het oog op Blood and Honour – houdt het gevaar in dat eens een dergelijk wettelijk instrument bestaat het ook kan gebruikt worden tegen andere organisaties die het establishment niet aanstaan. De Liga voor Mensenrechten heeft deze pistes als ‘volstrekt onaanvaardbaar’ verworpen. Ook in de Juristenkrant werden ze als ‘slecht en bovendien gevaarlijk’ afgewezen.

Er zijn dus mogelijkheden om Blood and Honour te counteren en eenvoudige wetswijzigingen laten toe om elk optreden van die groep in België onmogelijk te maken.”