Anti-Fascistisch Front / Verzet

Volgende week kan je de drie delen van de Monstertrilogie van Tom Lanoye voor weinig geld kopen samen met de nieuwe Humo. In de Humo van deze week (foto 1): een interview met Tom Lanoye (foto 2). De auteur verwacht voor hemzelf een topjaar op literair gebied, maar hij hééft ook een mening over de politieke actualiteit. Zoals vaak politiek intelligent en snedig geformuleerd, met verrassende vergelijkingen en krachtige metaforen. Hier een paar proevertjes.

Tom Lanoye had aanvankelijk een goed oog in het verkiezingssucces van Bart De Wever, maar dat is gekeerd. Tom Lanoye: “Misschien speelde ook mee dat ik zoals velen altijd had staan applaudisseren wanneer Bart De Wever in debatten Filip Dewinter aftroefde met het argument: ‘Je bent nu twintig jaar bezig, en wat heb je bereikt?’ (…) Intussen kan je zeggen: wat heeft De Wever al bereikt, en wat is in dat opzicht nog het verschil met het Vlaams Belang? Want wat doet De Wever, op een moment dat alle partijen er eindelijk van overtuigd zijn dat een staatshervorming nodig is, en dat er wel degelijk toegevingen zijn aan Franstalige kant? Hij blijft njet zeggen, omdat hij sowieso niet wil meespelen, en de boel wil laten verrotten tot alles vanzelf uiteenvalt. De N-VA (…) organiseert vandaag een golf van antipolitiek, van onverantwoordelijkheid en van cynisme.”

“De Wever wil invloed, maar geen verantwoordelijkheid. (…) Uitvoerende mandaten interesseren hem sowieso niet, en als hij ergens een zetelend mandaat heeft is hij zo weer weg. Na achttien jaar verkiezingen, nog niet één rit uitgereden! Niet één! De Standaard heeft ook uitgezocht wat zijn betekenis is in het parlement, de parlementaire commissies. Nul, hè! Hij schittert in afwezigheid, en daarom heeft hij dus tijd om overal elders te schitteren. Om in ‘De slimste mens’ te zitten, of naar de achtersteven van Nathalie Meskens te gaan kijken bij de uitreiking van de tv-prijzen.”

“Heb je zijn column gelezen na zijn bezoek aan (de Britse conservatieve premier, nvdr.) David Cameron? (…) Waar hebben die twee over gebabbeld?  (…) Je kan bezwaarlijk een boom gaan opzetten over de soevereniteit der volkeren in een Verenigd Koninkrijk dat de Schotten en de Ieren zo grondig heeft onderdrukt. Die andere dada van De Wever dan maar, de scheiding van kerk en staat? Ook niet evident, in een land waar de koningin het hoofd van de kerk is, en de bisschoppen van rechtswege zitting hebben in het Hogerhuis. Waar ze trouwens een regeling voor euthanasie blokkeren.”

Over de Niet in onze naam-avond in de KVS: “Het wás inderdaad een avond waarop één partij kritisch geviseerd werd. En dan? Geeft dat die partij het recht te gaan blèren dat zoiets toch niet mag? Meteen ontstond er een sfeer van intimidatie rond de subsidiëring. Toen de subsidies nog Belgisch waren, heb ik nooit iemand horen zeggen: ‘Jamaar kritiek op onze broodheer België, dat mag niet hoor!’ Terecht, we leven niet meer in wijlen de Sovjet-Unie.”

“De Wever is gevaarlijker dan het Vlaams Belang”, zei laatst Luc Tuymans. “Dat was een domme uitspraak, ze klopt gewoon feitelijk niet. Daarom zou ik ook nooit een cordon sanitaire tegen de N-VA steunen. (…) Maar Luc Tuymans heeft zijn excuses aangeboden, en Bart De Wever zou die beter aanvaarden gezien zijn traditie inzake verontschuldigingen: hij kreeg er van de Joodse gemeenschap in Antwerpen, hij vroeg er zelfs aan Marie-Rose Morel in de Antwerpse kathedraal. Maar je zal zien dat de flaminganten Tuymans over twintig jaar nog met die uitspraak achtervolgen, want dat doen ze veel liever dan het echte debat voeren.”

“Ik was er die avond niet, maar ik heb in een videoboodschap van twaalf minuten uitgelegd waarom ik hun platform ‘Niet in mijn naam’ juist níét ondertekende. (…) Kan de N-VA mij garanderen dat ik op haar volgend congres twaalf minuten lang mijn afwijkende mening ten beste mag geven? Of op het Vlaams Nationaal Zangfeest?”

“Vergelijk het met de intellectuelen die vóór 1914 met allerlei redeneringen ‘bewezen’ dat de Eerste Wereldoorlog onmogelijk kon losbreken, we waren allemaal toch economisch met elkaar verbonden, et cetera. In de geesten der Vlaams-nationalisten is Brussel al lang volledig afgesplitst van de Vlaamse natie. Als er een betoging plaatsvindt, turft de Grote Voorzitter Vlamingen en Brusselaars apart! (…) En dus komt er een splitsing, vrees ik, maar niet omdat ze in de sterren geschreven staat. (…) Die splitsing komt er omdat de N-VA’ers blijven knagen en ondermijnen.”

Meer over de zelfbevrediging van Bart De Wever, het remspoor van Derk-Jan Eppink en het Roger Vangheluwe-gehalte van Siegfried Bracke: deze week in Humo. Toen we Tom eens vroegen waarom hij de opiniebijdrage Stop met de zelfverklaarde onmacht tegenover Blood and Honour niet ondertekend had, zei hij heel spaarzaam om te springen met het ondertekenen van manifesten. Liever mikte hij op interviews over zijn literair werk, om daar dan één ander thema uit de politieke actualiteit goed onderbouwd aan te koppelen. Tom Lanoye deed het deze week weer met verve.