02-08-11

BURGEMEESTER IN MECHELEN

Volgens Bart Somers (Open VLD) was Mechelen vijftien jaar geleden “een vuile, grauwe stad die alleen maar frustraties, angstgevoelens, vervreemding en negativisme opriep. Nu is het net omgekeerd.” Bart Somers doet in oktober volgend jaar dan ook een gooi naar een derde mandaat als burgemeester van de Dijlestad. VNV-oorlogsburgemeester Camiel Baeck zien ze in Mechelen niet meer. Zijn (achter)kleinkinderen waren vorige week wel op bezoek.

Camiel Baeck was in Mechelen vanaf 1939 gemeenteraadslid voor het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV), Vlaams-nationalistische partij die collaboreerde met de nazi’s. Op 3 juli1941 werd Camiel Baeck burgemeester van Mechelen nadat zijn katholieke voorganger Karel Dessain door een ‘leeftijdsverordening’ van de Duitse bezetter verplicht werd zijn ambt neer te leggen. Camiel Baeck bleef drie jaar burgemeester van Mechelen, tot hij  kort voor het binnenrollen van de Britse tanks op 4 september 1944 Mechelen ontvluchtte om na omzwervingen staatloos in Argentinië te belanden. Vorige week zetten zijn kleinkinderen Maria en Ann Baeck en achterkleinkinderen Belen Monsegur en Michelle Avanci voet op Mechelse bodem. “Papa volgt zijn geboortestad via Mechelen Blogt, maar wil zelf niet terugkeren. Het ligt te gevoelig”, vertelde Maria Baeck aan Het Laatste Nieuws. Ze had toen al een beklimming van de Sint-Romboutstoren en een stadswandeling gedaan, en een bezoek gebracht aan het stadhuis. Gelegenheidsgids was het Mechelse gemeenteraadslid Eddy Luyten (foto 1).

“Onze grootvader blijkt als enige burgemeester geen standbeeld te hebben gekregen. Dat is spijtig, want hij heeft in moeilijke omstandigheden goede zaken verwezenlijkt voor de stad”, zegt Maria Baeck. En: “Als hij zo slecht was, had de kerk hem toch niet helpen vluchten!” Zou het kunnen dat dat laatste echter meer zegt over de kerk dan over ‘goede’ oorlogsburgemeester Camiel Baeck? Volgens Eddy Luyten was Baeck “niet de schurk voor wie hij wordt versleten.” Eddy Luyten is dan ook gemeenteraadslid voor het Vlaams Belang in Mechelen. Ward Adriaens, van het Joods Museum van Deportatie en Verzet, ziet het anders. Ward Adriaens: “Het waren mensen als Camiel Baeck die de Nieuwe Orde installeerden. Tijdens de oorlog werden ook 1 013 jonge Mechelaars opgepakt om in Duitsland te gaan werken, en dan spreek ik nog niet over de vervolging van de mensen van het verzet.”

Uit Nico Wouters’ Oorlogsburgemeesters 40/44 onthouden we toch ook een weinig fraaie rol van Camiel Baeck. “Ik kan u (…) verzekeren dat mijn gebeurlijke benoeming te Mechelen een bestuur zal inluiden wars van alle gepolitiseer en ik slechts bezield ben met het inzicht van Mechelen een stad te maken, die haar functie vervullen zal in nationaal-volkschen en socialen zin”, schreef Camiel Baeck toen hij zich in mei 1941 formeel kandidaat stelde als burgemeester van Mechelen. Amper een jaar later gaf de strikt ‘neutrale’ VNV-burgemeester Camiel Baeck zijn fiat aan een lokale benoeming vanuit de motivatie dat deze “oud-NSKK-man (oud lid van de Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps - een paramilitair onderdeel van de nazi-partij NSDAP, nvdr.) een degelijk en betrouwbaar nationaal-socialist" was en dus "goed geschikt voor een vertrouwenspost”, terwijl Baeck zich een paar weken later verzette tegen de benoeming van een andere kandidaat omdat die “anti-Vlaams en anti-Nieuwe Orde” was. Baeck werkte ook actief samen met de Duitse bezetter om aanslagen van het verzet te onderdrukken.

Burgemeester Bart Somers had geen bezwaar tegen het bezoek van de (achter)kleinkinderen van Camiel Baeck en liet ze zelfs fotograferen aan de burgemeestersstoel in de gemeenteraadszaal (foto 2). Somers zei enkel: “Het veroordelen van mensen ten gevolge van hun afkomst, is de fout die de nazi’s maakten.” De ideologische achtergrond speelt natuurlijk wel een rol bij het leggen van contacten. Het verbaast dan ook niet dat Camiel Baeck uitgerekend bij een gemeenteraadslid van het Vlaams Belang terecht kwam met de vraag om zijn familie rond te leiden in de stad waar hij oorlogsburgemeester was. Eerder dit jaar werkte een ander VB-gemeenteraadslid zich in de kijker door te vragen dat de VNV-oorlogsburgemeester van Ingelmunster zijn portret zou krijgen in de gemeenteraadszaal.

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: mechelen, collaboratie |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.