19-03-13

HUGO CLAUS, VIJF JAAR GELEDEN OVERLEDEN

Hugo Claus - Charta 91.jpgEr is de voorbije weken al heel wat te doen geweest rond Hugo Claus, maar het is pas vandaag dat hij exact vijf jaar geleden overleden is. Een zelf gekozen dood als gevolg van de ziekte van Alzheimer die de dichter, schrijver en nog-veel-meer belette verder te werken en een kwalitatief leven te leiden.

 

Ook al huiverde Hugo Claus ervoor om zijn stem en pen te lenen voor andere dan literaire doeleinden, en zette hij zijn interviewers wel eens op het verkeerde been, hij vond het onmiskenbaar belangrijk om zich maatschappelijk betrokken op te stellen. Het meer dan driehonderd bladzijden tellend boek De plicht van de dichter. Hugo Claus en de politiek getuigt ervan. Met een boeiende kroniek van de jaren 1929 tot 2008, en hoofdstukken waar ingezoomd wordt op het engagement van Hugo Claus in de jaren zestig, zijn verblijf in Cuba, zijn wapenbroeders...

 

Hugo Claus ondertekende bijvoorbeeld een oproep van het Mechels Anti-Fascistisch Front voor een nationale betoging op 23 februari 1980 na een raid op de linkse boekhandel De Rode Mol waarbij de dezer dagen weer even bekende Eddy Hermy betrokken was. Hugo Claus is er ook bij als na de verkiezingen op 24 november 1991 het Vlaams Blok overal in Vlaanderen forse verkiezingsresultaten boekt en van de weeromstuit Charta 91 wordt opgericht. “De toestand is te ernstig om hem over te laten aan de machtsstructuren die zelf hebben bijgedragen tot de verzieking. Verantwoordelijke burgers kunnen iets doen om die maatschappelijke verwording tegen te gaan die oorzaak is van onverdraagzaamheid, vreemdelingenhaat, sociale uitstoting, angst en onzekerheid.” (Foto: Eerste publieke meeting van Charta 91 op 8 februari 1992 met v.l.n.r. Paula Burghgraeve, Tom Lanoye, Paul Goossens, Hugo Claus, rechtstaand Eric Corijn, Nelly Maes, Jaap Kruithof, Paula D’Hondt en Paul Verbraeken.)

 

Vriend Piet Piryns legt na Claus’ overlijden uit: “Dat Claus zich na de dijkdoorbraak van – toen nog – het Vlaams Blok een bezorgd Antwerpenaar toonde en Charta 91 een warm hart toedroeg, wordt niet zelden gelinkt aan de oorlogsjaren van de meester. Als tiener heeft hij gezien, gehoord en meebeleefd wat een fraai verpakte ideologie in de laarzen kan verstoppen.” Hugo Claus is dan ook bijzonder verheugd als bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 het duel tussen Patrick Janssens en Filip Dewinter door de eerste gewonnen wordt, en het Vlaams Belang zijn status van grootste partij in Antwerpen verliest. Het Vlaams Belang ging die dag nog licht vooruit in Antwerpen, maar werd overvleugeld door de SP.A van Patrick Janssens. Een psychologisch knak die gevolgd werd door enkel nog verkiezingsnederlagen voor het Vlaams Belang.

 

In september 2007 tekent Hugo Claus de petitie Red de solidariteit waarin men zich verzette tegen het discours van splitsen. Hoe flamingant dan wel belgicist Hugo Claus was, is voer voor discussie. Historicus Marnix Beyen komt in Hugo Claus en de politiek tot het besluit dat het kartel van CD&V en N-VA bij de verkiezingen van 7 juni 2007 en de daaropvolgende communautaire radicalisering voor Claus “de wederopstanding (moet) hebben betekend van het rechtse, overwegend katholieke Vlaams-nationalisme dat ook de kern had uitgemaakt van de collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog en dat hij tijdens de jaren zestig een eerste keer opnieuw naar de macht had zien grijpen. Het was Claus er ongetwijfeld veel meer om te doen die tweede wederopstanding tegen te houden, dan om actief de Belgische staatsstructuren te redden.” Mocht hij nog leven, Claus zou zeker het beleid, de intenties en de provocaties van Bart De Wever bekritiseren.

 

Meer over Hugo Claus:

-       Documentaire Hugo Claus. Dichter, minnaar, rebel. Vandaag om 15u08 en 20u40 op Canvas.

-       Tentoonstelling Hugo Claus en de politiek, De Grauwzusters, Lange Sint-Annastraat 7, Antwerpen. Een interessante tentoonstelling, helaas slechts van maandag tot vrijdag, enkel tussen 9.00 en 17.00 uur, en maar tot en met 29 maart toegankelijk.

-       Hugo Claus-lezing door Gerard Mortier. Zondag 24 maart om 20.00 uur in de Bourlaschouwburg in Antwerpen.

-       Boek De plicht van de dichter. Hugo Claus en de politiek. Uitgeverij De Bezige Bij Antwerpen. 34,95 euro.

00:15 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: cultuur, actie |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.