08-12-13

DE VLAAMSE VRIENDEN VAN DE APARTHEID (2)

Vervolg van onze driedelige artikelenreeks over de Vlaamse vrienden van de apartheid. De eerste twee afleveringen zijn in grote mate gebaseerd op een artikel van Walter Pauli de voorbije zomer verschenen in Knack.

 

In 1976 vallen er bij rellen in Soweto tientallen doden en een jaar later vermoordt de Zuid-Afrikaanse politie de anti-apartheidsactivist Steve Biko. De anti-apartheidsbeweging krijgt wereldwijd de wind in de zeilen. In Vlaanderen onder andere met steun van het Anti-Fascistisch Front (AFF). De Vlaamse vrienden van de Apartheid leiden een zware nederlaag als in 1977 het cultureel verdrag met Zuid-Afrika wordt opgeschort. André Vlerick noemt die beslissing “intellectueel terrorisme en culturele volkerenmoord”. André Vlerick is een legendarische figuur als Vlaamsgezinde CVP’er, ex-minister van Financiën, voorzitter van de Kredietbank en stichter van het de voorbije dagen in de pers nog geroemde Vlerickinstituut die boys oplevert als Vlaams minister-president Kris Peeters en hoofdeconoom van de rechtse denktank Itinera Ivan Van de Cloot.

 

André Vlerick sticht in 1977 Protea, een vereniging die ‘objectieve’ informatie over Zuid-Afrika wil brengen. Protea maakt meteen indruk met zijn ruim honderd stichtende leden. De hele rechterzijde is bijeengebracht. Van Clem De Ridder, voorzitter van het Davidsfonds, tot Karel Dillen van de dan pas opgerichte Vlaams Nationale Partij (VNP, een van de twee organisaties waaruit een jaar later het Vlaams Blok wordt opgericht).  Er zijn maar liefst 46 parlementsleden stichtend lid van Protea, waarbij nogal wat vaders van. Onder andere Jos Daems (PVV, de vader van Open VLD-parlementslid Rik Daems);  Leo Vanackere (CVP, vader van CD&V-parlementslid en voormalig minister Steven Vanackere), Albert Bogaert (CVP, grootvader van staatssecretaris Hendrik Bogaert), Joos Somers (VU, vader van de Mechelse Open VLD-burgemeester Bart Somers), Leo Wouters (VU, grootvader van VB’er Bart Laeremans). De VU is verder onder andere vertegenwoordigd door haar stichter Frans Van der Elst, parlementslid Jef Valkeniers (links op de foto hierboven, 37 jaar later) en oud-Oostfronter Oswald van Ootegem.

 

Onder de stichtende leden van Protea zijn er ook topmannen van de Boerenbond (Constant Boon), het Vlaams Economisch Verbond (Frans Wilders), topondernemers als Piet Van Weyenberghe en Paribas-bankier Leon Rochtus. Verder bekende journalisten als Walter Geerts en Omer Grwaet (BRT) en Piet Van Brabant (Het Laatste Nieuws). Alsook een aantal topambtenaren, rechters en hoge officieren van de rijkswacht en het leger, zoals kolonel Herman Candries. Protea is niet de enige pro-apartheidsclub. In die jaren wordt ook een interparlementaire vereniging met Zuid-Afrika opgericht, en een ‘Studiecentrum Zuid-Afrika’ waarin de dan nog jonge West-Vlaamse ondernemer Jan De Clerck zetelt.

 

Joos Somers zegt na een reis naar Zuid-Afrika in 1979 in interviews: “Er is duidelijk geen rassenhaat of rassenscheiding, zoals ons die wordt voorgehouden.” Ziende blind dus. Wim Jorissen (eveneens VU) is tegen de ‘kleine apartheid’, maar zover is de Zuid-Afrikaanse president P.W. Botha intussen ook al. De scheiding op publieke plaatsen en op het openbaar vervoer heeft meer nadelen dan baten. De ‘grote apartheid’, het terugdringen van de zwarte in aparte gebieden, die moet volgens Jorissen blijven bestaan. “Wanneer er verscheidene volkeren in een staat leven, is federalisme of confederalisme een meer democratische staatsvorm”, legt Jorissen vergoelijkend uit. Met CVP’er Leo Tindemans als minister van Buitenlandse Zaken is België in 1983 één van de slechts zeven lidstaten van de Verenigde Naties die voor het normaliseren van de betrekkingen met Zuid-Afrika stemt. Pas als in de jaren tachtig het einde van de apartheid in zicht komt, wordt in de Belgische regering een initiatief genomen voor economische sancties.

 

Eind jaren tachtig zit het Apartheidsregime economisch aan de grond en is het politiek failliet. Op 11 februari 1990 wordt Nelson Mandela vrijgelaten. Voortaan erkent de wereld hem als een van de grootste historische figuren van zijn tijd. Met de vrijlating van Mandela worden de onderhandelingen opgestart tussen het African National Congres (ANC) en de Zuid-Afrikaanse regering over het opheffen van de Apartheid. In Vlaanderen lijkt het opeens alsof er nooit vrienden van de Apartheid hebben bestaan. Op Karel Dillen na. Op 14 juni 1990 steekt hij in het Europees Parlement een van zijn laatste tirades af: “Geen land is door de warhoofden van links en beschaamd rechts, de utopisten, de irrealisten en ideologisten zo aangevallen geworden als Zuid-Afrika. (…) Het is gemakkelijk vanuit de muffe en stinkende secretariaten van wereldverbeteraars die nooit gewerkt hebben en parasiteren dankzij subsidies, op te hitsen en de terroristen en halsbandmoordenaarsaan te sporen om nog bloeddorstiger te zijn.”

 

Drie dagen voordien heeft de parlementsvoorzitter Karel Dillen het zwijgen opgelegd. Mandela nam toen in het Europees Parlement de Sacharovprijs in ontvangst, voor Karel Dillen aanleiding om heftig te protesteren tegen “de ontvangst van iemand die het terrorisme en het terroristisch geweld nooit heeft afgezworen”. Waarop Dillens microfoon wordt afgesloten. Nu wordt nog steeds in die termen gesproken door Voorpost.

 

In 1992 wordt Protea opgedoekt. (Oud-)Protea'er bankier Leon Rochtus krijgt in datzelfde jaar van het nieuwe Zuid-Afrikaanse bewind de hoogste onderscheiding voor buitenlanders, de ‘Orde van Kaap die Goeie Hoop’, en bij zijn overlijden in 1997 krijgt hij een lovend in memoriam van de Zuid-Afrikaanse ambassade in Brussel "voor zijn uitmuntende staat van dienst, vooral voor de promotie van de handelsbetrekkingen tussen Zuid-Afrika en België". Als de Vrije Universiteit Brussel (VUB) in 2004 een eredoctoraat toekent aan Nelson Mandela, laat oud-Protea’er Jef Valkeniers zich graag fotograferen naast Nelson Mandela (foto). Vierentwintig jaar na de afschaffing van de Apartheid blijft alleen nog de rechts-extremistische rand van het Vlaams-nationalisme heimwee hebben naar de tijd van de Apartheid. (Wordt vervolgd)

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: apartheid, zuid-afrika |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.