15-03-14

ETIENNE VERMEERSCH ALS NIEUW ORAKEL UIT HET WESTEN

Ons artikel vorige zaterdag over N-VA’ster Zuhal Demir bij een debat in Berchem over de toekomst met de migratie, inspireerde een andere aanwezige om zich te focussen op wat professor emeritus filosofie Etienne Vermeersch (foto) diezelfde avond zei. “Hij liet zich weer eens opmerken met provocatieve stellingen. Merkwaardig genoeg kon hij onvoorwaardelijk rekenen op hoge waardering voor zijn autoriteit bij de ander podiumgasten. Enkel de moderator kreeg het fel op haar zenuwen omdat hij anderen nauwelijks aan het woord liet. Wat mij betreft is zijn orakelend gedoe meer een deel van het probleem, dan van de oplossing.”

 

“De kern van zijn betoog wordt gedragen door (een deel van) zijn persoonlijke geschiedenis. Hij komt uit een arbeidersgezin dat zich uit het landelijk West Vlaanderen naar de stad Brugge had verplaatst, met een vader die door zelfstudie en avondschool zich hogerop probeerde te werken als stielman. Zelf heeft hij het onderwijs voor meer dan honderd procent kunnen gebruiken voor wat hij uiteindelijk bereikt heeft. Maar dat heeft veel inzet van hem geëist. Hij las wekelijks vier boeken in het Lager Onderwijs, knokte zich als Vlaming door een Franstalig milieu in het College van Brugge waar de kliekjes van adellijke en bourgeoiskinderen zich in het Frans distantieerden van de Vlamingen. Hierbij wil hij aantonen dat wie van een lager sociaal economisch milieu komt, toch kan scoren in het onderwijs, als hij zelf maar doorzet en zich niet laat opsluiten in of door zijn kliekje of zijn afkomst want die houden alles bij het oude. Men moet daar uitbreken en wereldburger worden, los van sociaal economisch milieu, los van kliek, los van religie.

 

Over zijn passage in het seminarie en of zijn perspectief van toekomstig priester heeft meegespeeld in het College, wordt niet gesproken. Feit is dat hier een kind is in het Brugge dat we kennen uit het Verdriet van België, dat uitzonderlijk intelligent is en de nodige en juiste ondersteuning krijgt om succesvol te zijn in het onderwijs. Maar zijn uitzonderlijk verhaal spreekt uiteraard heel de these tegen die de heer Vermeersch wil brengen, namelijk dat iedereen die dit maar wil, dit parcours kan lopen. Bea Cantillon, hoogleraar aan de UA en directeur van het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck zegt hierover:  “We gaan er iets te gemakkelijk van uit dat iedereen over ongeveer dezelfde vermogens en mogelijkheden beschikt, en dat het bijgevolg ook bijna uitsluitend de eigen verantwoordelijkheid van het individu is of hij iets van zijn leven maakt of niet. En als hij daar niet in slaagt, is het dus ook zijn fout. Die redenering is niet alleen simplistisch, vaak klopt ze ook gewoonweg niet” (De Morgen, 23 juli 2011).

 

Vermeersch fulmineert tegen de kliekjesvorming, het terugvallen op de eigen leefwereld, maar gaat gretig mee met het verhaal dat allochtonen te weinig netwerk hebben om succesvol te zijn. Dus het behoren tot een sociale context en daarin actief op zoek gaan naar interessante connecties, vindt hij toch uiteindelijk ook belangrijk in het kader van de individuele succesverhalen, en niet enkel de individuele competenties en prestaties. Het lijkt daarbij wel dat het niet om het even welke sociale context is waarbinnen men zijn zoektocht mag doen. Sommige contexten zijn blijkbaar niet geschikt om toe te behoren. Men moet kunnen doordringen tot de areligieuze wereld van wereldburgers met macht alsof die voor iedereen zou open staan. Selahattin Kocak merkte terecht op dat dit ook wel eens een sectair wereldje kan zijn – een soort atheïstische kerk (behoort Vermeersch misschien tot de loge ?) - dat tevens ook elitair is en zich moreel en intellectueel boven de rest waant.

 

Over hoofddoeken is hij duidelijk, in koor met N-VA, dat in functies die neutraliteit moeten uistralen de hoofddoek verboden moet zijn. Net als dat er geen christelijke kruisen mogen hangen in bijvoorbeeld gerechtshoven. Anderzijds haalt hij een gesprek met een imam aan waarin deze laatste bevestigt dat een moslima geen hoofddoek hoeft te dragen als dat van haar geëist wordt voor haar werk. Dus, redeneert hij, degenen die dat weigeren doen dat niet omdat ze moslima zijn, maar omdat ze een hoofddoek willen dragen. “Als je echt dat werk wil, doe dan de hoofddoek af”, concludeert hij. Hij draait hier de zaken om: hij geeft een arbitrair recht aan werkgevers dat hij aan werknemers ontzegt. Werkgevers zouden eigenlijk niet omwille van de Islam de hoofddoek kunnen weigeren, want de Islam vraagt dat niet. Maar waarom dan wel ?  En waarom enkel overheidsdiensten die in contact komen met de burger. Waarom zou een andere werkgever dan niet dezelfde regel mogen volgen. Mag die de overheid niet als voorbeeld nemen, mag die ook niet ‘neutraliteit’ willen uitstralen naar zijn klanten ?

 

Het probleem is dat Vermeersch een provocateur is. Ooit zagen we hem in De Zevende Dag het motto ‘Eigen Volk Eerst’ verdedigen, wat later verdedigde hij de Golfoorlog van Bush tegen Sadam, en niet lang geleden in Reyers Laat ging het over de achterlijkheid van de islamitische volkeren. Het gaat hem dus niet over een blinde provocatie, maar wel één tegen een bepaalde bevolkingsgroep, met name de Islamitische. Hij verdedigt zich met te stellen dat hij godsdiensten wil aanpakken en geen volkeren. Sociologisch slaat dit nergens op. Voor Vlamingen vindt hij het heel normaal dat ‘taal’ en niet ‘godsdienst’ de exclusieve vormende conditie is van de natie. Dat bij andere volkeren ‘godsdienst’ deze vormende conditie kunnen zijn, lijkt hij niet te willen begrijpen.

 

Dit past niet in de meritocratische ideologie die superindividualistisch is en sinds de tweede helft van de vorige eeuw vanuit het Westen de wereld probeert te veroveren. Deze ideologie verdeelt mensen in zij die met hun individuele prestaties de top verdienen en zij die met minder genoegen moeten nemen. Deze ideologie lijkt democratisch want Limburgse kinderen van allochtone mijnwerkers vinden blijkbaar ook de weg naar de top, wat de podiumbezetting bij het debat in Berchem duidelijk bewees. Voor de meerderheid is de werkelijkheid evenwel anders, en kan die ook niet anders zijn want er is maar weinig plaats aan die top. De etnische discriminatie die nog steeds sterk aanwezig is in onderwijs, tewerkstelling en woningmarkt wordt met deze ideologie niet aangepakt, wel eerder gelegitimeerd. Dus zijn orakelend gedoe is eerder deel van het probleem, dan van de oplossing.”

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: islam, actie |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.