17-05-14

WAAROM TEGEN HET EIGENBELANG IN STEMMEN ?

We gaven het al aan: kiezers stemmen wel eens anders dan waarmee zij baat hebben. Maar waarom doen ze dat? Moraalfilosoof Patrick Loobuyck (foto), verbonden aan de universiteiten van Antwerpen en Gent, probeerde het gisteren te duiden in De Standaard.

 

Patrick Loobuyck: “(…) Politicologen en psychologen hebben zich al suf gepiekerd over de vraag waarom de doorsnee-Amerikanen toch voor de Republikeinen stemmen, terwijl hun sociaal-economisch programma die mensen niets te bieden heeft. Met maatregelen die vooral de ondernemende veelverdieners goed uitkomen halen de Republikeinen toch heel wat stemmen bij veel-minder-verdieners en risicogroepen. Dezelfde paradox dient zich bij ons aan: partijen die onverbloemd miljarden in de sociale zekerheid willen snoeien en wier economisch en fiscaal programma vooral de rijken ten goede komt, worden daar door de gewone man niet noodzakelijk voor afgestraft.”

 

“Natuurlijk zijn er meerdere beweegredenen waarom mensen al dan niet voor een partij stemmen: vertrouwen, goed bestuur, traditie, strategie, principes, populariteit, sympathie, peilingen en de reflex om bij de winnaars te willen horen. Bovendien is er veel kans dat net zij die slachtoffer kunnen worden van het beleid waarvoor ze stemmen het minst op de hoogte zijn van de effecten van dat beleid. Maar er speelt nog een ander mechanisme. In The righteous mind. Why good people are divided by politics and religion (2012) toont de Amerikaanse sociaal psycholoog Jonathan Haidt aan dat mensen vooral vanuit een intuïtief moreel buikgevoel stemmen en pas in tweede instantie hun keuze rationaliseren.”

 

Het kiesgedrag is “niet het gevolg van een rationeel keuzeproces, argumenten dienen enkel om de eigen vooraf bepaalde kiesintentie te ondersteunen. Om de keuze te rationaliseren, treden dan allerlei mechanismen in werking om cognitieve dissonanties te reduceren (vrij vertaald: wat niet past in het plaatje weg te cijferen, nvdr.). Uit de partijstandpunten worden bijvoorbeeld alleen die zaken onthouden die het eigenbelang wel goed uitkomen.”

 

Wat volgt in de opiniebijdrage van Patrick Loobuyck vertalen we even naar de actualiteit. Sommige mensen kunnen zich niet inbeelden dat zijzelf wel eens bijvoorbeeld het slachtoffer kunnen worden van de beperking in tijd van werkloosheidsuitkeringen zoals in de kiesprogramma's van N-VA en Open VLD staat (zie hierboven). Het korten op de werkloosheidsuitkeringen, om hetzelfde voorbeeld aan te houden, wordt dan niet gepercipieerd als een poging om het systeem uit te hollen en af te bouwen, maar als een manier om het rechtvaardiger te maken. En zo stemmen mensen voor partijprogramma’s waarvan zijzelf wel eens het slachtoffer van kunnen worden.

00:05 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 25 mei |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.