18-11-14

ZWARTE PIET: DE ENE DISCUSSIE VERBERGT EEN ANDERE

Waait de Zwarte Piet-discussie toch over van Nederland naar Vlaanderen?

 

Met anderhalf uur vóór de aankomst van Sinterklaas in Antwerpen het afgeven van een ‘ingebrekestelling’ aan het Antwerps stadhuis, wil Movement X uiterlijk tegen 15 januari 2015 rond de tafel zitten met het Antwerps stadsbestuur over de wijze waarop de intrede van Sinterklaas en de figuur van Zwarte Piet in beeld wordt gebracht. Aan De Standaard verklaarde Dyab Abou Jahjah zaterdag dat het niet de bedoeling is om het Sinterklaasfeest af te schaffen of te verpesten, maar om er een feest voor iedereen van te maken. “Om dat te doen, moet je de beledigende elementen wegwerken. Ik ken kinderen met een donkere huidskleur die huilend thuiskomen van school omdat ze uitgescholden worden voor Zwarte Piet. Traditie is geen argument als dit betekent dat het een racistisch denkkader inhoudt.” Zwarte Piet niet langer zwart schilderen vindt Abou Jahjah een constructief voorstel. “Maar het gaat ook over de oorbellen, de hiërarchie van baas en knecht en het feit dat ze met een slavenschip aankomen.”

 

Bart De Wever liet meteen weten dat het schepencollege niet zou reageren op het afgegeven bezwaarschrift. Nochtans heeft het Antwerps stadsbestuur een grote morele verantwoordelijkheid gezien de logistieke en financiële steun van het Antwerps stadsbestuur om de aankomst van Sinterklaas in Antwerpen te laten plaatsvinden en op televisie te laten uitzenden. Volgens Daniël Walraeve is de Vlaamse Zwarte Piet geen racistisch stereotype meer. Hij is daarentegen een dam tegen racisme. Met dank aan Bart Peeters en vooral Hugo Matthysen, de geestelijke vader van het kinderprogramma Dag Sinterklaas. Walraeve vermeldt het niet, maar Hugo Matthyssen schrijft ook jaarlijks het scenario voor de intrede van Sinterklaas in Antwerpen. Wij hebben de televisie-uitzending van de aankomst van Sinterklaas zaterdag gezien, en over de Zwarte Pieten daar (foto 1) is ons inziens weinig negatief op te merken. Maar niet overal wordt Sinterklaas à la Hugo Matthyssen opgevoerd.

 

Jan De Zutter merkt op dat “iedereen het erover eens (is) dat rauw racisme hier niet speelt. Witte Vlamingen zijn zelfs geschokt bij de gedachte dat hun genegenheid voor Zwarte Piet racistisch zou zijn." Maar Zwarte Piet is wel kwetsend voor zwarte Vlamingen (Natuurlijk ervaart niet elke zwarte Vlaming dat zo: Gazet van Antwerpen vond op de Antwerpse Grote Markt alleen zwarte Vlamingen die geen probleem hebben met Zwarte Piet; De Standaard hoorde in ruimere kring wél klachten over racisme.). Zwarte Vlamingen vragen erkenning voor een verleden waarin witte mensen een niet zo fraaie rol hebben gespeeld. Kan naar deze medeburgers oprecht geluisterd worden? De Sinterklaastraditie lichtjes aanpassen, kan toch niet onze grootste zorg zijn. We hebben het al eeuwen gedaan. “We zijn ver verwijderd van de Germaanse traditie waarin Wodan, gezeten op zijn schimmel Sleipnir over het dak van de wereld draafde, met in zijn ene hand een speer en in zijn andere hand een heilig runenboek.”  We zijn ook ver verwijderd van het verhaal dat verteld werd over de Sint die een stel kinderen uit de klauwen redde van een wrede slager die kinderen in stukken hakte en in een ton verstopte.

 

Aanpassing van het Sinterklaasverhaal, zodat alle kinderen er zich gelukkig in vinden, zou slechts de voortzetting van een traditie zijn. Nefaster zijn zij die zich geroepen voelen om Zwarte Piet te behouden zoals die gecontesteerd wordt. Met het Matthyssen-argument van Daniël Walraeve kunnen wij instemmen, maar Walraeve gebruikt in zijn opiniebijdrage bijna evenveel woorden om Abou Jahjah de mantel uit te vegen. “Is Jahjah gaga?”, vraagt Walraeve suggestief. Wie dat volmondig bijtreedt, is de Voorpost-delegatie die zaterdag aan het Antwerps stadhuis actie voerde. Na verzameld te hebben in café De Leeuw van Vlaanderen op foto 2 op weg naar de Suikerrui: van links naar rechts vooraan ex-parlementslid Pieter Huybrechts, ex-Voorpost-actieleider Luc Vermeulen, de als Zwarte Piet verklede Victor Dieltjens, en huidig VSV-voorzitter Wim De Winter. De boodschap die Pieter Huybrechts op een bord meedroeg was: “Blijf van onze tradities. Vindt ge ze niet goed: verhuis dan!” De aloude Vlaams Blok-slogan Aanpassen of opkrassen dus.

 

Kwalijker dan een aanpassen van het Sinterklaasfeest aan de veranderende wereld, zijn zij die mordicus vasthouden aan het behoud van de klassieke Zwarte Piet en wie het daar niet mee eens is voor gek verklaren of zelfs wil verbannen. Op weg naar een maatschappij waar de enige donkergekleurde mens een donker geschminkte mens is. De tijd dat de Black and White Minstrel Show succes had, is anders al lang voorbij.

De commentaren zijn gesloten.