29-06-15

GROETEN UIT GRIEKENLAND

“De speeltijd is voorbij”, zei eerste-minister Charles Michel laatst. En neen, hij bedoelde niet het gekibbel tussen zijn regeringspartijen. Het ging over Griekenland. Alexis Tsipras zou verder moeten gaan op de weg die het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Europese Centrale Bank (ECB) en de Europese Commissie sinds 2010 dicteren… en die heilloos is gebleken voor de Griekse economie en burger. Dat Tsipras de uitkomst van het overleg met een referendum aan het Griekse volk wil voorleggen, vindt men in Brussel te gek. Het zou de bevolking in andere landen op ideeën kunnen brengen. Intussen blijft de situatie in Griekenland wel penibel.

 

In Groeten uit Griekenland brengt VRT-correspondent Bruno Tersago met verhalen uit het leven gegrepen, research over de sociaal-economische situatie, een terugblik op hoe de zaken gelopen zijn en wetenswaardigheden die onze media niet halen, een onthutsend beeld over het leven in Griekenland. Na een woord vooraf waarin hij uitlegt waarom hij toehapte om het boek te schrijven, komen vier hoofdstukken met duidelijke titels: Wij (het dagelijks leven van de gewone Grieken, waartussen Bruno Tersago sinds 2000 woont en werkt, nvdr.), Zij (de rijken die Griekenland naar hun hand en beurs zetten, nvdr.), De bezetting (de komst van de IMF-, ECB- en EU-afgevaardigden, nvdr.) en: Het verzet (met zijn goede en slechte alternatieven, nvdr.).

 

In eerder verschenen recensies werd de overvloed aan verhalen over het dagelijks leven in Griekenland geloofd. Bruno Tersago ging de mensen opzoeken die gebukt gaan onder de crisissituatie, maar vertelt ook over de lotgevallen van hemzelf, zijn vrouw, buren en vrienden. Verhalen over penibele toestanden. De fiscus klopt zelfs aan bij daklozen, want die moeten toch ergens een inkomen hebben om van te leven. Maar ook over creatieve oplossingen. Als leerlingen thuis geen huiswerk kunnen maken omdat de elektriciteit is afgesloten, trekken leraren er wel eens op uit om (illegaal) de elektriciteit weer aan te sluiten. Niet minder interessant zijn echter de cijfers en rapporten die Bruno Tersago opzocht. Zoals over het aantal zelfmoorden gelinkt aan de crisis, ook al is dat cijfer ondergerapporteerd omdat wie zelfmoord pleegt geen kerkelijke begrafenis krijgt.

 

Niet minder wrang is het hoofdstuk over de oligarchen, de reders en andere zakenlui die onmetelijk rijk zijn, kranten (To Ethnos, To Vima, Ta Nea, Kathimerini…) en televisiestations bezitten, en via instellingen en voetbalclubs aan ‘goede werken’ doen. Straf is wel dat in de Griekse grondwet (art. 107, paragraaf 2) een bepaling staat die 762 scheepseigenaars vrijstelt van enige belasting. Een bepaling die is ingevoerd door het kolonelsregime (1967-1974), waaraan sindsdien geen enkele partij iets aan veranderd heeft (in tegenstelling tot andere grondwetsartikels). Bruno Tersago brengt ook het verhaal over de belastingontduiking, waarbij nog steeds het gezegde van Jacob Cats (1577-1660) geldt: “Grote stelen en kleine stelen, maar grote stelen het meest.”

 

Op 2 mei 2010 besloten het IMF en de landen van de Eurozone Griekenland een eerste noodlening toe te kennen. Geen belastinggeld van de EU-burgers, maar geld dat de EU-landen zelf leenden bij banken om het dan aan een hogere rentevoet uit te lenen aan het armlastige Griekenland. De Griekse staat gebruikte het geld niet zozeer om lonen, pensioenen en werkloosheidsuitkeringen te betalen. Die kan Griekenland nog net zelf bekostigen. Slechts iets meer dan 10 percent van de leningen gaat naar de dagelijkse overheidswerking en economie, de rest gaat naar terugbetalingen aan voornamelijk Duitse en Franse banken, intresten op vorige leningen enzomeer.

 

De sociale bescherming in Griekenland was al niet ruim (met in tijd beperkte werkloosheidsuitkering en ziekteverzekering), maar op last van de IMF/ECB/EU-trojka is onder andere nog verder gesneden in de pensioenen, en zijn collectieve arbeidsovereenkomsten vervangen door individuele arbeidsovereenkomsten – met een daling van de lonen, onbetaalde overuren enzomeer tot gevolg. De 22 medewerkers van de Trojka en 28 van een Task Force die ondersteuning moet bieden bij de hervormingen leiden intussen een leventje zonder belastingen in Griekenland. Niet moeilijk dat de Grieken hen uitspuwen.

 

In het laatste hoofdstuk schetst Bruno Tersago hoe het verzet bij de Griekse bevolking groeide, de vakbonden aan een ketting liggen en alternatieve initiatieven zijn ontstaan. Van voedselbedeling over uitwisseling van allerlei hulp tot psychologische begeleiding. ‘Solidariteit voor Allen’ fungeert als een centraal knooppunt waar verschillende initiatieven elkaar treffen. Het wordt financieel ondersteund met 40 procent van de parlementaire vergoedingen van de Syriza-verkozenen – zonder dat die parlementsleden daarvoor publiciteit en stemmen vragen. Heel anders dus dan bij de voedselbedelingen van Gouden Dageraad, neonazistische organisatie waarmee Bruno Tersago zijn boek besluit.

 

Een boek moet ergens ophouden en voor Groeten uit Griekenland is dat 25 januari 2015, met het verkiezingssucces van Syriza. Maar in een nawoord gaat Hugo Franssen, mede-initiatiefnemer van Hart boven Hard en oud-uitgever van EPO, nog in op de eerste successen die Syriza boekte en de moeilijkheden waar de partij voor staat. Omwille van zijn speeltijd-uitspraak heeft de uitgever een exemplaar van Groeten uit Griekenland opgestuurd naar premier Charles Michel, maar meer hoop stellen we in een massale verkoop van het boek om een beter begrip over de situatie in Griekenland te bekomen.

 

Groeten uit Griekenland is een doorleefd boek, helder geschreven met hier en daar ook een poëtische toets die het aangenaam lezen maakt spijts de rauwe werkelijkheid die erin beschreven wordt. Het verdient de boekenverkoop van Jeroen Meus minstens te evenaren.

 

Bruno Tersago, Groeten uit Griekenland, Uitgeverij EPO, 239 blzn., 20 euro. Het boek is intussen al aan zijn tweede druk toe.

00:05 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: boeken, griekenland |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.