22-05-16

VALT VANDAAG EERSTE DOMINOSTEEN VAN EXTREEMRECHTS ?

Vandaag kiezen de Oostenrijkers hun president. Bij de eerste stemronde op 24 april haalde Norbert Hofer, de kandidaat van de FPÖ (Freiheitliche Partei Österreichs, partij bevriend met het Vlaams Belang), het met 35,1 %. Als tweede, en tegenkandidaat vandaag, kwam Alexander Van der Bellen uit de bus met 21,3 %, een onafhankelijke kandidaat met een groene achtergrond.

Irmgard Griss, een andere onafhankelijke kandidaat en voormalig rechter, kreeg op 24 april 18,9 % van de stemmen, de kandidaat van de Oostenrijkse sociaaldemocraten kreeg 11,3 % van de stemmen, de kandidaat van de christendemocraten 11,1 % en een derde onafhankelijke kreeg 2,3 % van de stemmen. Irmgard Griss gaf sindsdien wel een gezamenlijke persconferentie met Alexander Van der Bellen waarin ze zei dat Van der Bellen de kandidaat is die staat voor openheid naar de wereld, maar ze gaf geen stemadvies. De sociaaldemocraten riepen op om te beletten dat Hofer president zou worden. De christendemocraten hullen zich in stilzwijgen. Het kan dus nog alle kanten uitgaan, met toch een favorietenrol voor Norbert Hofer. Volgens de jongste peiling klopt Hofer Van der Bellen met 53 tegen 47 %, en doorgaans wordt extreemrechts onderschat in de peilingen.

Opmerkelijk is dat Norbert Hofer eigenlijk niet wilde deelnemen aan de presidentsverkiezingen. Norbert Hofer (rechts op de foto) wilde dat zijn FPÖ-voorzitter Heinz-Christian Strache (links op de foto) kandidaat-president zou zijn. Maar de top van de FPÖ wilde een man met een vriendelijke uitstraling en charisma. En dat is Strache zeker niet. Zowel De Standaard als Het Nieuwsblad/Gazet van Antwerpen graven dit weekend in het verleden van Hofer en komen uit op een donkerbruine figuur. The Guardian vraagt zich af of Hofer een wolf in een schaapsvacht is.

Maar waarom is dat donkerbruin verleden voor de Oostenrijkers geen bezwaar om hem staatshoofd te maken? De verleiding is groot om de migratiecrisis verantwoordelijk te stellen. Oostenrijk kreeg vorig jaar veel vluchtelingen over de vloer. Hoewel de meesten wilden doorreizen naar Duitsland, raakten de Oostenrijkers erg verdeeld over die instroom. Maar de FPÖ haalde in 1999, met de intussen overleden Jörg Haider, reeds 30 % van de stemmen. De FPÖ stapte toen in een conservatieve regering die geleid werd door de christendemocratische ÖVP. Een groot succes werd die regering niet, vooral door interne ruzies. In 2005 spatte de FPÖ uiteen. Haider richtte de BZÖ op, maar de Oostenrijkers bleven kiezen voor de partijnaam die ze het best kenden. Onder leiding van Heinz-Christian Strache zwenkte de FPÖ verder naar extreemrechts.

In Wenen werkte Strache gestaag aan de heropstanding van de partij. Hij deed dat in de eerste plaats met een anti-Europees en anti-establishmentdiscours. Zijn favoriete schietschijven waren de traditionele partijen, de ÖVP en de sociaaldemocratische SPÖ die na de Tweede Wereldoorlog de macht in Oostenrijk onder elkaar verdeelden. Toen Strache zich vervolgens ging profileren als ‘islambasher’ kreeg hij de wind helemaal in de zeilen. In oktober 2015 greep hij wel naast de burgemeesterssjerp van Wenen. “Dat de FPÖ het zo goed doet, komt vooral omdat de twee traditionele partijen de crisis zo slecht hebben aangepakt”, zegt Cas Mudde, die al jaren onderzoek doet naar extreemrechts, in De Standaard.

Vooral de sociaaldemocratische kanselier Werner Faymann reed een bijzonder opportunistisch parcours. Aanvankelijk schaarde hij zich helemaal achter de Duitse bondskanselier Merkel die het haalbaar zag de vluchtelingen te ontvangen. Maar toen Wenen de opvang weinig accuraat aanpakte en de Oostenrijkers kritischer werden, maakte Faymanns regering een bocht van 180 graden. Ondanks internationaal protest gingen de grenzen zelfs helemaal dicht. “Natuurlijk geef je als regering dan de indruk dat de FPÖ vanaf het begin gelijk had”, zegt Cas Mudde.

De nieuwe president kan de huidige Oostenrijkse regering ontbinden en een nieuwe kanselier aanstellen, die op zijn beurt kan vragen om nieuwe verkiezingen uitschrijven. Na Hongarije (met Viktor Orban en zijn Fidesz-partij) en Polen (met de partij van ‘Recht en Rechtvaardigheid’) kan zo ook Oostenrijk een rechts-populistisch (of extreemrechts, what’s in a word?) bestuur krijgen. In maart volgend jaar kiezen de Nederlanders een nieuw parlement. In de peilingen ligt Geert Wilders een straat voor op de andere partijen. In mei is het de beurt aan de Fransen om een opvolger voor president Hollande te kiezen. Marine Le Pen haalt zeker de tweede ronde. In september is het dan de beurt aan Duitsland. Daar is de Alternative für Deutschland aan een steile opmars bezig. “Maar meer dan waarschijnlijk levert geen van deze drie verkiezingen een radicaal-rechtse regering op”, zegt Cas Mudde. “Maar de traditionele politieke zullen zich schrap moeten zetten. (…) Wat ze in elk geval niet mogen doen, is de populistische partijen achternalopen.”

Die laatste les zouden ze na de jongste kiespeiling ook bij de N-VA geleerd moeten hebben. “Het steeds rechtser wordende discours van N-VA mag dan als doel hebben kiezers uit de klauwen van het Vlaams Belang te houden, het doet exact het tegenovergestelde”, schreef Tom Cochez. Maar verwachten, zoals iemand anders schreef, dat de N-VA nu plots een anti-establishmentpartij wordt, voor een echte vermogensbelasting zal gaan om de lasten over de bevolking eerlijker te spreiden… lijkt ons ook een illusie.

00:05 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: oostenrijk, hofer, nederland, wilders, frankrijk, le pen, duistalnd, afd |  Facebook | | |  Print

De commentaren zijn gesloten.