Anti-Fascistisch Front / Verzet

In zijn boek  Pluche pleit Karel De Gucht voor meer  public intellectuals. Karel De Gucht: “De term is een beetje misleidend: niet het intellectuele gehalte is belangrijk, wel het feit dat er mensen opstaan met een uitgesproken mening over politieke en maatschappelijke problemen, waar ze voor durven vechten zonder partijpolitiek, en dus verdacht, te zijn.” In  Gazet van Antwerpen worden vandaag twee zo’n  public intellectuals aan het woord gelaten: de auteurs Tom Lanoye (foto 1) en Tom Naegels (foto 2). Niet dat ze een vrijbrief krijgen. Eén van de interviewers was erbij als vorige zaterdag Tom Naegels in debat ging met Patrick Janssens in het Zuiderpershuis, en legt nog eens alle argumenten voor die Janssens toen uit de kast haalde. Waarom volgens Janssens een hoofddoekenverbod moet voor stadsambtenaren die aan hun loket of balie visueel in contact komen met de Antwerpenaren.

Patrick Janssens verdedigt het neutraliteitsprincipe met het argument dat een functionaris van voetbalclub Antwerp, die subsidies komt aanvragen aan het loket, ook zijn vertrouwen kwijt is als daar een poster van Germinal Beerschot hangt. Tom Naegels: “Die vergelijking klopt niet. Zo’n poster is een relevant symbool aan een sportloket, maar een hoofddoek is dat niet. Die zegt niets over de visie van de draagster op het uitoefenen van haar job. Een hoofddoek zegt zelfs niets over haar visie op de islam, want die is voor elke moslim anders. Tom Lanoye: “Dat je een sticker van een politieke partij verbiedt bij ambtenaren, daar kan ik inkomen. Je wil geen vermoeden van politieke benoemingen creëren. Maar een hoofddoek of een keppel is niet per se een symbool van fundamentalisme of politieke voorkeur. Het gevolg van dat reglement is dat een loketbeambte nu ook geen hiv-speldje meer mag dragen. Ik heb daar een probleem mee, want voor mij heeft de stad ook een opvoedende taak. Een stad is geen bank, de burgers zijn geen klanten. Het stadsbestuur moet de diversiteit zichtbaar maken en een voorbeeld zijn voor de werkgevers in de regio. Dit reglement geeft private werkgevers een perfecte legitimering om personeel te weigeren of weg te moffelen vanwege een symbool.”

Burgemeester Janssens vraagt zich af wat Tom Lanoye zou zeggen als twee homo’s willen trouwen en aan het loket worden bediend door een extreme katholiek die tegen het homohuwelijk is en zich ook zo uit. Lanoye: “Bij ons word je in de echt verbonden door een schepen, dacht ik. En als die zich zo zou uitlaten tegen mij, dan dien ik een klacht in. Als hij of zij een kruisje draagt, een keppel of een hoofddoek en verder niets van zich laat horen, dan heb ik daar geen probleem mee. (…) Ik blijf dankbaar dat de SP.A een imam in haar parlementaire rangen had die voor het homohuwelijk heeft gestemd. Ik blijf verbaasd dat ze daar zelf zo weinig mee uitpakt. Als bewijs van geslaagde integratie kan dat toch tellen?” Naegels: “Als we willen dat moslims meer openstaan voor homo’s en gelijke rechten voor de vrouw, dan moeten wij ook meer ontspannen omgaan met de islam en de diversiteit binnen die gemeenschap zichtbaar maken. Want die is even groot als in de Katholieke Kerk. Heel veel progressieve priesters denken ook totaal anders dan de paus.”

Gooien Lanoye en Naegels met hun protest tegen het kledingreglement geen olie op het vuur? Lanoye: “Moeten we er dan over zwijgen? De moslimgemeenschap voelt zich aangevallen door het reglement er is erdoor verkrampt. Er is nu een tiental vrouwelijke ambtenaren op een andere plaats gezet, zonder dat er één klacht was tegen hun functioneren. Dat is achterstelling, uitsluiting. Mijn vraag is: wat doet dat met die vrouwen en met alle andere jonge moslima’s? Ze worden er alleen maar fanatieker van. Je ziet nu meer hoofddoeken dan vroeger. Is dat winst?” In De Standaard  worden dit weekend burgers van Deurne tot op ’t Zuid in Antwerpen gepolst naar hun politieke voorkeur, en dan blijkt dat de hoofddoekenkwestie inderdaad veel kwaad bloed heeft gezet bij allochtonen. Nogal wat allochtonen die bij de gemeenteraadsverkiezingen SP.A hebben gestemd, overwegen nu Groen! te gaan stemmen. Al blijft er bij de allochtonen ook politieke diversiteit te bestaan, wat het VB ook moge beweren. In de Stuivenbergwijk ontmoet de De Standaard-reporter ene Yildiz, een 37-jarige Koerd die al zijn heel leven socialist heeft gestemd en nu overweegt VLD te stemmen. De reden? Zijn portemonnee. De man is kruidenier en kant zich tegen het verplicht sluitingsuur ’s avonds. Vandaar. Maar terug naar Gazet van Antwerpen, waar naast andere thema’s ook het VB aan bod komt.

Is het VB op de terugweg na 8 oktober? Naegels: “Ik vind dat niet zo relevant. Veel belangrijker is de vraag hoe open en relaxed we durven zijn in onze omgang met andere tradities en religies, in het bijzonder de islam. Het VB is maar een onderdeel van dat debat. Maar 8 oktober heeft de meerderheid in Antwerpen wel duidelijk versterkt. De twijfel die vroeger heerste bij nogal wat liberalen is verdwenen.” Lanoye: “Het resultaat van 8 oktober kan een keerpunt zijn. Het is in elk geval een legitimering van het cordon sanitaire. Als het VB na twintig jaar verkiezingen (Lanoye vergist zich, het VB nam voor het eerst deel aan verkiezingen in 1978 en doet dus al bijna dertig jaar mee aan het electoraal circus - AFF/Verzet)  nog niet aan de macht is, dan kan dat onmogelijk alleen de schuld zijn van de anderen. Het VB heeft als grootste partij lang gepretendeerd dat het de meerderheid vertegenwoordigde, maar het is nu duidelijk: de meerderheid van de Antwerpenaren wil het VB niet. En nu kruipt het met zijn pathetische kreet ‘SOS democratie’ in een nest van zelfmedelijden. Voor mij niet gelaten, maar de VB-kiezers moeten toch eens nadenken: wat heeft twintig jaar VB opgeleverd? Het is niet langer de grootste partij, en zijn stamboekstier (foto 3) is verslagen door Janssens met de voorkeurstemmen. Janssens heeft een plebisciet gekregen zoals Paul Van Zeeland in de jaren dertig, mede dankzij een geniale campagne. Zijn oneliner ’t Stad is van iedereen  is de eerste die zich kan meten met Eigen volk eerst.