20-06-16

HET AFF IN HET MUSEUM VAN HEDENDAAGSE KUNST ANTWERPEN (1)

AFF-betoging jaren tachtig.jpgIn het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA) is donderdag een tentoonstelling over De jaren tachtig geopend. “Het zijn de jaren van Margaret Thatcher en Ronald Reagan", schrijft het M HKA, "(…) maar ook van Joy Division en The Beastie Boys. Van aids, de Bende van Nijvel, de CCC (Cellules Communistes Combattantes), de kernramp van Tsjernobyl, het Anti-Fascistisch Front, de tweede punkgeneratie, de No Future Generation. Het is het decennium van grote protestmarsen tegen de atoomraketten en de val van de Berlijnse Muur.” Het M HKA brengt kunstwerken uit die periode onder de aandacht, maar er wordt ook herinnerd aan maatschappelijke en politieke gebeurtenissen uit die jaren. In één kijkkast wordt teruggeblikt op de Vlaamse Militanten Orde (VMO) en de eerste activiteiten van Filip Dewinter (zijn vechtkunsten, zijn eerste boek), maar is er vooral aandacht voor de acties van het Anti-Fascistisch Front (AFF).

Het AFF is zeven jaar oud als de jaren tachtig beginnen. Het is in 1973 in Antwerpen opgericht in de slipstream van de solidariteitsacties met het Chileense volk dat zag hoe op 11 september 1973 de democratisch verkozen socialistische president Salvador Allende met een bloedige staatsgreep afgezet werd door de opperbevelhebber van het Chileense leger Augusto Pinochet. Een jaar later, op 4 november 1974, keuren een vijftigtal organisaties de beginselverklaring van het AFF goed. Er volgen meerdere betogingen en acties. De eerste betoging van het AFF in de jaren tachtig, en meteen ook de beruchtste betoging uit de geschiedenis van het AFF, is een betoging op 4 december 1982.

Het is een ‘blokkade’ voor een betoging van de Vlaamse Militanten Orde (VMO) die op 4 mei 1981 veroordeeld is als privémilitie wegens geweldplegingen, ontvoeringen, illegale samenkomsten, wapenbezit, aanslagen en vandalisme, maar in afwachting van een uitspraak in hoger beroep nog eens op straat komt. Het komt tot een gewelddadige confrontatie tussen AFF’ers en VMO’ers, en de rijkswacht die zwaar chargeerde op de AFF-betogers. De veroordeling van de VMO als privémilitie wordt in beroep bevestigd en hun leider Bert Eriksson verdwijnt voor een jaar in een gevangeniscel. Het is het einde van de VMO, maar intussen maakt het Vlaams Blok opgang.

Ontstaan als een verkiezingskartel tussen de Vlaams Nationale Partij (VNP) van Karel Dillen en de Vlaamse Volkspartij (VVP) van Lode Claes krijgt het Vlaams Blok met Karel Dillen in 1978 een eerste verkozene in het parlement. In 1982 zijn er gemeenteraadsverkiezingen en die bezorgen het Vlaams Blok in Antwerpen twee verkozenen: Eric Deleu en Piet Mulder. De eerste is langs moederskant van Turks-Armeense afkomt, de tweede is een genaturaliseerde Nederlander. Het Vlaams Blok is aanvankelijk vooral een Vlaams-nationalistische partij, vanaf 1984 gaat het de ‘vreemdelingenproblematiek’ bespelen. Bij de parlementsverkiezingen van 1985 blijft het bij Karel Dillen als enige VB-verkozene, maar een operatie verjonging wordt ingezet met Gerolf Annemans die Karel Dillen begin 1987 vervangt in de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

In 1987 worden de Vlaams Belang Jongeren (VBJ) opgericht, met Filip Dewinter als eerste voorzitter. Bij de parlementsverkiezingen later datzelfde jaar lanceert het Vlaams Blok de slogan Eigen Volk Eerst!, en worden Gerolf Annemans en Flip Dewinter verkozen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers, en Karel Dillen in de Senaat. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 1988 haalt het Vlaams Blok in Antwerpen 17,7 % van de stemmen en stijgt het aantal VB-gemeenteraadsleden in Antwerpen van twee naar tien. Het Vlaams Blok dringt ook binnen in de gemeenteraadszalen van Brasschaat, Edegem, Gent, Lier, Lokeren, Mechelen, Mortsel, Schoten en Sint-Niklaas.

Paula D’Hondt wordt in 1989 aangesteld als ‘Koninklijk Commissaris voor het Migrantenbeleid’. Ze zal de eerstvolgende jaren talloze bezoeken brengen en overleg organiseren, en meer dan 3.000 bladzijden rapporten en beleidsaanbevelingen schrijven voor een beter samenleven met migranten. Aanbevelingen die later door toenmalig Het Belang van Limburg-journalist Patrick Martens samengevat werden in een boekje getiteld Het rapport dat niemand las. Filip Dewinter publiceert in 1989 zijn eerste boek: Eigen Volk Eerst, antwoord op het vreemdelingenprobleem. Bij de Europese Verkiezingen in 1989 wordt Karel Dillen nipt verkozen als Europees Parlementslid. Vervolg hieronder.

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: cultuur, actie, dewinter, eriksson, dillen, deleu, mulder, annemans, vmo |  Facebook | | |  Print

HET AFF IN HET MUSEUM VAN HEDENDAAGSE KUNST ANTWERPEN (2)

AFF-aankondiging van actie bij eerste gemeenteraad 1989.jpgWat vooraf ging. Tot en met 1985 richt het AFF regelmatig betogingen in met slogans als Fascisme, Racisme, Apartheid: Neen! en Voor de verdediging van de democratische en syndicale vrijheden. Naast betogingen zijn er ook politiek-culturele activiteiten zoals medewerking aan een benefiet voor de door extreemrechtse militanten in brand gestoken zaal King Kong, en activiteiten ter herinnering aan de Spaanse burgeroorlog. Het AFF is opgericht en vooral actief in Antwerpen, maar ook elders zijn er AFF-activiteiten (Genk, Gent…) en AFF-acties zoals in Lommel tegen de herdenking van de gesneuvelde SS’ers. Naast Bert Eriksson, intussen vrij na zijn jaar gevangenis als VMO-leider, duiken in Lommel ook Gerolf Annemans en Filip Dewinter op voor die SS-herdenking.

Als verklaring voor het stijgend succes van het Vlaams Blok in de jaren tachtig wordt “racisme als gevolg van de aanwezigheid van migranten” genoemd (zie: Marc Swyngedouw, Het Vlaams Blok in Antwerpen. Een analyse van de verkiezingsuitslagen sinds 1985, in: Hugo De Schampheleire, Yannis Thanassekos (red.), Extreem rechts in West-Europa). Het AFF stimuleert daarom de oprichting van ‘wijkkomitees tegen racisme’, en er wordt een ‘anti-racisme telefoon’ geïnstalleerd. Jeugdhuis De Waag houdt eenmaal per maand een Café Anti-Fascist open.

Bij de intrede van 10 Vlaams Blok-gemeenteraadsleden in het Antwerps stadhuis op 3 januari 1989 is er een ‘Geen racisten in de raad’-actie met 2.000 betogers op de Antwerpse Grote Markt. Krantenknipsels uit De Antwerpse Morgen getuigen ervan bij de tentoonstelling in het M HKA. De actie werd vooraf met een persmoment aan het Antwerps stadhuis aangekondigd (foto). Om de ‘Geen racisten in de raad’-actie te bekostigen, met naast een actie op de Grote Markt ook culturele activiteiten op een podium op de Handschoenmarkt en in het Fakkeltheater in de Hoogstraat, werden benefietactiviteiten voor het AFF opgezet door de culturele sector.

Naast foto’s van AFF-acties zijn in het M HKA ook de eerste nummers van AFF-Info te zien, het tijdschrift waarvan deze blog de opvolger is. Het eerste nummer van AFF-Info verschijnt op 19 december 1981 en bevat de beginselverklaring van het AFF en artikels over De arbeidersbeweging en de strijd tegen het fascisme, Uiterst rechts op de universiteitscampus, en een portret van VMO’er Werner Van Steen (op 44” met helm in beeld op deze video over de VMO & Co). In de volgende nummers in de jaren tachtig staat men onder andere stil bij een herdenking van de Vlaamse SS’er Ward Hermans, de film In naam van de Führer van Lydia Chagoll en Frans Buyens, een Rock tegen het fascisme-concert in Gent met onder andere Arbeid Adelt, Amnestie, een Vlaamse manie, vrouwen en fascisme, het revisionisme, een bomaanslag tegen een vakbondsgebouw in Antwerpen, Nieuw Rechts, extreemrechts in Griekenland, enzovoort.

Het AFF startte als een front van organisaties: van vakbondsafdelingen over culturele verenigingen tot homo-, jeugd- en andere verenigingen. Halverwege de jaren tachtig schakelde men over naar een front van mensen uit de organisaties voorheen lid van het AFF. Het maakt dat er sneller beslissingen kunnen genomen worden, terwijl de achterban in die organisaties evengoed gemobiliseerd wordt. Filmbeelden van de AFF-activiteiten uit de jaren tachtig hebben we niet teruggevonden, op beelden van één betoging in 1989 na – met als voornaamste spreker ABVV-voorzitter André Vanden Broucke, de Rudy De Leeuw van toen. Wél zijn meerdere filmbeelden van de jaren negentig teruggevonden. Het vervolg op de jaren tachtig wordt immers nog bijzonder heftig, waarbij nieuwe initiatieven tegen extreemrechts worden opgezet, maar dat is iets voor een volgende tentoonstelling.

 

De tentoonstelling De jaren tachtig, een decennium van extremen in het M HKA, Leuvenstraat 32 in Antwerpen, is te zien tot zondag 18 september (en niet slechts tot 9 augustus zoals aanvankelijk werd medegedeeld, en ook in M HKA-brochures staat). Zoals eerder al gemeld zijn er bij deze tentoonstelling ook zeventig tekeningen van GAL uit de jaren tachtig te zien. GAL die van het geboortekaartje voor zijn petekind Lotte in 1985 ook een affiche maakte voor verkoop ten voordele van het Anti-Fascistisch Front (AFF). De kijkkast met AFF-memorabilia staat in dezelfde ruimte als waar er met video’s en hoezen van langspeelplaten ook aandacht is voor de muziek van de jaren tachtig. Op de tweede verdieping van het M HKA is tezelfdertijd een tentoonstelling te zien over de rave-cultuur. Op de vijfde verdieping worden herinneringen opgehaald over de avant-garde scene in Antwerpen in de vroege jaren tachtig. Zolang deze tentoonstellingen lopen is het M HKA, door sponsoring vanwege Adidas, gratis toegankelijk op donderdag. 's Maandags is het M HKA gesloten.

00:05 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: cultuur, actie, eriksson, annemans, dewinter, racisme, van steen, vmo |  Facebook | | |  Print

08-10-15

ALLEEN ZATERDAG: TENTOONSTELLING VMO 1949-1983 (2)

Met de letterlijke oproep voor een “klimaat van terreur” (zie het artikel gisteren) heeft Xavier Buisseret zich te zwaar verbrand. Bert Eriksson verovert in 1977 opnieuw de leiding van de VMO, maar de VMO wordt er niet minder militant op.

 

Alleen al in 1979 loopt een antimigrantenbetoging van de VMO in Schilde uit op gevechten met de politie; bestormt een VMO-commando een Franstalige school in Mortsel waar grote materiële schade wordt aangericht; stichten drie VMO’ers brand in een Turks café in Antwerpen; wordt de auto van een Franstalige Voerenaar door de VMO in brand gestoken; houdt de VMO militaire trainingskampen in de Ardennen (foto 1), in Duitsland en in Frankrijk; worden VMO’ers betrapt op illegaal transport van vuurwapens; bezet een VMO-commando het gemeentehuis van Voeren; worden bij een huiszoeking bij een VMO-kopstuk in Temse allerlei wapens, waaronder een geweer met een vizier en een SS-dolk, gevonden…

 

In 1980 wordt het niet beter. Een vijftigtal VMO’ers veroorzaken zware rellen bij de opening van de tentoonstelling ‘Kind en Apartheid’ in Brugge; een zevenkoppig VMO-commando slaat het interieur van de Mechelse progressieve boekhandel De Rode Mol aan diggelen en verwondt twee aanwezigen, onder de VMO-commandoleden: Eddy Hermy en Luc Dieudonné; vier VMO-militanten plegen met een rijkswachtgranaat een aanslag op een Franstalig café in de Voerstreek; VMO’ers vallen een bal van oudstrijders aan waarbij andermaal gewonden vallen; VMO’ers willen de Brugse Halle-toren bezetten, waarbij de stadsbeiaardier ernstig gewond wordt; een vijftienkoppig VMO-commando valt in Gent een anti-apartheidstentoonstelling binnen waarbij een deel van de tentoonstelling vernield wordt en onder andere twee kinderen van respectievelijk 8 en 10 jaar verwond worden; enzovoort, enzoverder.

 

Het bekend geraken van de trainingskampen van de VMO en andere strapatsen van de VMO leidt in 1980 tot de installatie van een parlementaire onderzoekscommissie die zowel de problemen van de ordehandhaving in het algemeen alsook “de naleving en de toepassing van de wet van 19 juli 1934 waarbij de private milities verboden worden” zal onderzoeken onder leiding van de Antwerpse socialistische senator Joz Wijninckx. Dit parlementair onderzoek schudt het gerecht wakker met als gevolg dat een aantal zaken tegen de VMO tezamen voor de rechtbank worden gebracht. Op 4 mei 1981 oordeelt de rechtbank van eerste aanleg in Antwerpen dat de VMO een privémilitie is waarvan het lidmaatschap strafbaar is. 104 VMO-militanten zijn voor de rechtbank gedagvaard, op drie na worden ze allen veroordeeld.

 

Er wordt beroep aangetekend tegen deze uitspraak, en intussen doet de VMO lustig verder. Zo is er op 4 december 1982 nog maar eens een VMO-betoging tegen “stemrecht voor vreemdelingen”. Deze keer eindigt het op een zware fysieke confrontatie met betogers van het Anti-Fascistisch Front (AFF). Het zou de laatste VMO-betoging worden (foto 2). In 1983 wordt het vonnis in eerste aanleg voor de meeste gedagvaarden immers bevestigd. In totaal wordt voor meer dan vijfentwintig jaar celstraf uitgesproken, waarvan één jaar cel voor Bert Eriksson. Karel Dillen richt de vzw Stracke Noodfonds om de vervolgde VMO-militanten financieel te ondersteunen. Filip Dewinter en Francis Van den Eynde stichten het Uilenspiegelcomité (sic) om de vervolgde VMO-militanten politiek te ondersteunen.

 

Tijdens het jaar gevangenschap van Bert Eriksson in Merksplas in 1984 valt de groep VMO-militanten uiteen. Café Odal in de Ballaarstraat in Antwerpen, vanaf 1968 uitgebaat door Bert Eriksson en zijn echtgenote Marie-Marthe Godon, blijft tot 1992 een trefpunt voor extreemrechts tot neonazi’s in binnen- en buitenland. Bert Eriksson verhuist daarna naar Westdorpe (Zeeuws-Vlaanderen, Nederland) maar komt nog regelmatig naar Vlaanderen. Onder andere als spreker op een meeting van de Blood and Honour-groep Bloed-Bodem-Eer-Trouw (BBET, foto). In 2005 overlijdt Bert Eriksson als gevolg van een longaandoening. Op de afscheidsplechtigheid in Antwerpen dagen een vijfhonderdtal mensen op, maar de top van het Vlaams Belang blijft afwezig. Volgens het maandblad Deng ging Filip Dewinter Bert Eriksson nog wel bezoeken op zijn sterfbed, en in het Vlaams Belang-magazine volgt een begripvol in memoriam.

 

In 2007 publiceert kleinzoon Sven Eriksson een boek over zijn grootvader, Vlaanderen mijn land. Filip Dewinter en zijn echtgenote zijn aanwezig bij de boekvoorstelling. Hierna volgen nog een website over de VMO en een Facebookpagina. Rob Verreycken publiceerde eerder een boek over De VMO van Bob en Wim Maes, en op de tentoonstelling aanstaande zaterdag wordt een nieuw boekje van Karl Luyckx De mannekes van Wim Maes verkocht. Foto’s van VMO-activiteiten vind je op de Facebookpagina die naar aanleiding van de tentoonstelling is geopend.

 

De VMO beriep zich op het Vlaams-nationalisme, maar meer nog was het een extreemrechtse criminele organisatie. Het verbaast dan ook niet dat de tentoonstelling zaterdag in Baasrode (Dendermonde) enkel toegankelijk is mits een uitnodiging of op voorhand checken van wie zich wil aanmelden.

07-10-15

ALLEEN ZATERDAG: TENTOONSTELLING VMO 1949-1983 (1)

In Baasrode, deelgemeente van Dendermonde, wordt aanstaande zaterdag 10 oktober een tentoonstelling ingericht over de Vlaamse Militanten Orde (VMO). De toegang wordt enkel op uitnodiging of na inschrijving vooraf verleend. Initiatiefnemer is Jan De Beule (foto 1), bij de herdenking in 1982 van de Operatie Brevier (waarmee de gebeenten van Cyriel Verschaeve vanuit een graf in Oostenrijk naar Vlaanderen werden gebracht) het broekie helemaal rechts op foto 2  (grotere versie).

 

De VMO wordt in 1949 opgericht door Bob Maes, tegenwoordig erevoorzitter van de N-VA in Zaventem, bij zijn negentigste verjaardag gefêteerd door Ben Weyts en Theo Francken. Naast Brusselaar Bob Maes is het vooral Antwerpenaar Wim Maes (geen familie) die leiding geeft aan de VMO. Politiek gevormd in de jongerenafdeling van het VNV; tijdens de Tweede Wereldoorlog lid van de Dietse Militie-Zwarte Brigade, de militaire afdeling van het VNV; voor zijn collaboratie met de nazi’s veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf. Zijn portret hangt nog altijd in het vernieuwde café De Leeuw van Vlaanderen in Antwerpen. In Gent is Kamiel Van Damme de VMO-leider. De vzw voor de financiering van het Vlaams Blok in Gent is naar hem genoemd.

 

Aanvankelijk fungeert de VMO als geüniformeerde ordedienst en plakploeg van de Volksunie (VU). Maar de VMO is lang niet zo deftig als ze wordt voorgesteld. Na amper vier jaren activiteit, in 1953, acht Justitie het nodig zestien VMO-militanten te veroordelen voor militievorming. Aanleiding is een plan om met militaire precisie een vaderlandse viering in Diksmuide te verstoren. Het plan lekt echter vroegtijdig uit en enkele honderden VMO’ers worden preventief aangehouden. In 1961, jaar waarin de VU vijf Kamer- en twee Senaatszetels binnenhaalt, verbreekt de VU de banden met de VMO. Alvast officieel.

 

In 1963 plant de VMO een nachtelijke raid in Oostende om tientallen gevels en uithangborden met Franstalige opschriften met teer te bekladden. Een deel VMO’ers wordt preventief opgepakt door de politie, anderen kunnen het plan toch uitvoeren. Zeventien VMO’ers, onder wie de latere Vlaams Blok-parlementsleden Wim Verreycken en Xavier Buisseret, worden hiervoor gerechtelijk vervolgd en veroordeeld tot forse boetes en schadevergoedingen. Zakenman Rudi Van der Paal, later financier van het Vlaams Blok/Belang en van de N-VA, en anderen richten hierna een ‘Steuncomité Aktie Oostende’ op.

 

Het is niet de enige rechtszaak waarin de VMO van Bob Maes verwikkeld geraakt. Zo worden een aantal VMO’ers vervolgd voor zware rellen bij een herdenkingsplechtigheid ter ere van SS-gesneuvelden in Stekene in 1969 (Bert Eriksson bijvoorbeeld krijgt hiervoor twee maanden effectieve celstraf), en er worden ruim zeventig huiszoekingen verricht naar aanleiding van een VMO-aanslag op een FDF-plakploeg in Laken in 1970 die een FDF’er het leven kost.

 

Op 12 juni 1971 wordt de eerste versie van de VMO ontbonden, maar op 2 juli 1971 wordt al een nieuwe versie van de VMO voorgesteld door ex-Oostfronter Piet Peeters en voormalig lid van de Hitlerjugend Armand ‘Bert’ Eriksson.

 

Een eerste heldendaad is Operatie Brevier in 1973. Hierbij wordt het stoffelijk overschot van priester Cyriel Verschaeve clandestien opgegraven in Oostenrijk en naar Alveringem in West-Vlaanderen gebracht om het daar opnieuw te begraven (1, 2). Men vindt dat blijkbaar plezant, want nadien zijn ook nog de stoffelijke overschotten van Staf De Clercq (Operatie Delta, in 1978) en van de Nederlandse nazi Anton Mussert (Operatie Wolfsangel, in 1998) opgegraven en herbegraven.

 

Nog in 1973 pleegt een groep rond Xavier Buisseret, negationist Siegfried Verbeke en de latere Vlaams Blok-ondervoorzitter Roeland Raes een putch. De volledige redactieraad van het VMO-blad Alarm wordt door de groep overgenomen en Xavier Buisseret wordt de nieuwe leider. Piet Peeters wordt buitengezet, Bert Eriksson mag blijven. Karel Dillen, die later de Vlaamse Nationale Partij (VNP) en vervolgens het Vlaams Blok (VB) zal oprichten, is een van de medewerkers die met zijn schrijfsels het VMO-blad Alarm vult.

 

Onder verantwoordelijkheid van Xavier Buisseret verschijnt in Alarm in 1977 een oproep om “een klimaat van terreur, gevaar en onveiligheid (te) scheppen ten opzichte van de Franstaligen en van de Vlaamse overlopers. Zodat hen uiteindelijk de lust bekomt om zich in onze weiden als wiegende zeeën te vestigen. Wij bedoelen praktisch: met katapulten en moeren de ramen van villa’s kapot schieten, auto’s en bezittingen beschadigen en vernielen (…), brandstichting van privéwoningen of bedrijven die een verfransende invloed uitstralen” enzovoort, enzoverder. “Kidnapping”, “mishandeling van leidinggevende franskiljons” en “intimidatie van bouwpromotoren” behoren ook tot de voorgestelde actiemiddelen. In gerechtelijke kringen wordt dit proza bestempeld als “aanzetten tot terrorisme” en wordt een onderzoek opgestart.

 

Getipt over het gerechtelijk onderzoek distantieert Xavier Buisseret zich in het eerstvolgend Alarm-nummer van deze richtlijnen, wat niet belet dat VMO-militanten de daaropvolgende jaren de richtlijnen zowel naar de geest als naar de letter in de praktijk omzetten. Aanvankelijk tegen Franstaligen, maar later ook en vooral tegen andersdenkenden, migranten enzomeer… Wordt vervolgd.

17-08-13

BERT ERIKSSON LEEFT ?!

Toen Filip De Bodt deze week ons artikel Swastika tatoeage onder pak Grieks parlementslid las, verzuchtte hij: “Sommige dingen dacht ik nooit meer te zullen/moeten meemaken.” Maar ook in eigen land gebeuren zaken waarvan je je afvraagt: “Hoe is het mogelijk?”

 

De collega’s van RésistanceS signaleerden ons een tag (foto 1) die enkele dagen geleden op een muur in Brussel is geklad: B. Eriksson leeft voor 1000 jaren, met daarbij ook nog het Odal-runeteken dat door de VMO van Bert Eriksson (foto 2) gebezigd werd. “B. Eriksson leeft”? Hij is anders wel op 2 oktober 2005 op 74-jarige leeftijd overleden in het Nederlandse Westdorpe waar hij zich had teruggetrokken na vijftig woelige levensjaren.

 

Bert Eriksson is als 13-jarige knaap lid van de Hitler-Jugend en na de bevrijding van het nazi-regime als 18-jarige bij nacht en ontij op pad om amnestie te eisen voor de collaborateurs. Begin jaren vijftig wordt hij lid van de VMO, toen nog een organisatie in de marge van de Volksunie. Na tien jaar als beroepsvrijwilliger bij de para-commando's gediend te hebben in Korea en Congo, wordt hij in de jaren zeventig leider van de tweede versie van de VMO die zich kenmerkte door veelvuldige gewelddaden: overvallen en confrontaties met linkse tegenstanders, betogingen tegen 'gastarbeiders', veldslagen met Franstaligen en de rijkswacht in de Voerstreek, militaire kampen in de Ardennen...

 

Als Bert Eriksson niet openlijk actie aan het voeren is of achter de toog van zijn café Odal in de Ballaarstraat in Antwerpen-Zuid staat, is hij aan het zeulen met een of ander lijk. In 1973 dat van priester-collaborateur Cyriel Verschaeve, wiens lijk Eriksson van Oostenrijk naar Vlaanderen brengt (Operatie Brevier). In 1978 het lijk van VNV-leider Staf de Clercq dat van Leerbeek naar Asse wordt verhuisd (Operatie Delta). In 1981 wordt de VMO van Bert Eriksson schuldig bevonden aan het zich gedragen als een privé-militie (foto: De VMO in actie, links op de foto wijst Bert Eriksson waar naartoe). In 1983, na een beruchte confrontatie met het AFF bij een betoging in Antwerpen in 1982, wordt het vonnis in beroep bevestigd. Bert Eriksson moet een jaar de cel in.  

 

Bert Eriksson trekt zich begin jaren negentig terug in Nederland. Hij komt echter nog geregeld de grens over om vorming te geven aan organisaties als NSV, Groen Rechts (later opgegaan in het Nieuw-Solidaristisch Alternatief, N-SA) en de Blood and Honour-groep BBET (Bloed-Bodem-Eer-Trouw). Lijdend aan de terminale longziekte die hem uiteindelijk het leven kostte, maakte Eriksson nog bekend ook het gebeente van de Nederlandse nazileider Anton Mussert herbegraven te hebben (Operatie Wolfsangel). Maar het is niet zeker of Eriksson wel degelijk de gebeenten van Mussert heeft bovengehaald. Bij de afscheidsplechtigheid voor Bert Eriksson in het crematorium van Wilrijk dagen een vijfhonderd mensen op, onder wie de VB-parlementsleden Frank Creyelman, Pieter Huybrechts en de intussen ook overleden Staf Neel. Voorpost-actieleider Luc Vermeulen begroet de aanwezigen als de politieke erfgenaam van Bert Eriksson.

 

Kleinzoon Sven Eriksson schreef een boek over zijn grootvader Bert Eriksson, Vlaanderen, mijn land. Bij de voorstelling van het boek zijn Filip Dewinter en zijn echtgenote opgemerkte gasten. Aan de VMO is een (nog niet afgewerkte, maar recent nog aangepaste) website gewijd. Oud-leden en sympathisanten vinden elkaar op een Facebook-pagina. De VMO-vlaggen worden elk jaar weer uit de mottenballen gehaald voor de vlaggenparade op de IJzerwake. Bij de herdenking van Operatie Brevier vorig jaar (1, 2) werden de VMO-vlaggen ook bovengehaald (foto: Vooraan VB’er en N-SA’er Jan De Beule met een van de VMO-vlaggen, een beetje verderop een tweede VMO-vlag).

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: eriksson |  Facebook | | |  Print

11-05-12

HERDENKING OPERATIE BREVIER (2)

Operatie Brevier, het  in Oostenrijk stiekem opgraven van  het stoffelijk overschot van priester-collaborateur Cyriel Verschaeve (foto 1) en overbrengen naar Vlaanderen, vond volgens alle mogelijke bronnen plaats in 1973 – en toch wordt aanstaande zondag 40 jaar Operatie Brevier herdacht. Wie bedenkt zoiets, waar en waarom?

 

Het idee is, zoals alle Grote Ideeën van de Vlaamse Beweging, ontstaan in een bruine kroeg. In café Gezelle in Roeselare, een café in dezelfde categorie als café De Leeuw van Vlaanderen in Antwerpen en café De Klokke in Duffel. Het is bij de uitbater van café Gezelle Filip Deforche dat het idee rees voor de herdenking. Hij contacteerde hierover Jim Spinnewijn, zoon van de bedenker van en, samen met toenmalig VMO-kopstuk Bert Eriksson, één van de belangrijkste uitvoerders van Operatie Brevier. Maar waarom dan: ’40 jaar Operatie Brevier’? In café Gezelle hangt een stuk van de albe van Cyriel Verschaeve, en daarbij staat geschreven dat de overbrenging van Cyriel Verschaeve gebeurde in 1972. Nochtans zijn er verschillende bronnen over die overbrenging en herbegraving, met in de eerste plaats het boekje Operatie Brevier dat Bert Eriksson schreef en tot tweemaal toe uitgegeven is (foto 2 bij ons artikel gisteren), waarin er sprake is van 1973. De eerste verkenningstocht vond plaats op 12 maart 1973, het opgraven van het stoffelijk overschot gebeurde in de nacht van 10 op 11 mei 1973, en de herbegraving van Cyriel Verschaeve in Alveringem gebeurde op 3 augustus 1973. Maar zoals wel meer gebeurt bij de Vlaamse Beweging: daar is een caféwijsheid belangrijker dan de historische waarheid, en dus viert men nu 40 jaar Operatie Brevier.

 

Bijkomende reden om nu al met de grootst mogelijke luister Operatie Brevier te vieren, is dat de uitvoerders intussen op gevorderde leeftijd zijn (Xavier Buisseret bijvoorbeeld), als ze niet al overleden zijn (Bert Eriksson bijvoorbeeld). Voorpost-actieleider Luc Vermeulen brengt hulde aan de overlevenden van Operatie Brevier, na de toespraak van Jim Spinnewijn (zoon van bedenker-uitvoerder van Operatie Brevier Roger Spinnewijn en broer van mede-uitvoerder John Spinnewijn). VNJ-verbondsleidster  Elke Serpieters zorgt voor de bindteksten. Voorpost zorgt voor de ordedienst en mobiliseert volop voor de herdenking: het wordt aangekondigd op hun website, er is busvervoer ingelegd door Voorpost en tot tweemaal toe werd door Voorpost een mail over de Operatie Brevier-herdenking naar een uitgebreid adressenbestand gestuurd, inclusief naar mensen die daar absoluut niets mee te maken willen hebben en AFF/Verzet daarover contacteerden. Last but not least lagen op de tafeltjes  bij het 1 mei-feest van het Vlaams Belang dit jaar (foto 2) pamfletjes over de Cyriel Verschaeve-viering en Operatie Brevier-herdenking (foto 1 bij ons artikel gisteren). Om alle twijfel weg te nemen over de betrokkenheid van het Vlaams Belang: de herdenking wordt ook aangekondigd in hun nationale activiteitenkalender, waarbij als organisator ‘Vlaams Belang Zedelgem’ wordt vermeld.

 

De inbreng van Voorpost verbaast niet. Voorpost brengt jaarlijks een bloemenhulde aan het graf van Cyriel Verschaeve. Men maakt echter ook bij het Vlaams Belang ruim publiciteit voor de viering van priester-collaborateur Cyriel Verschaeve en de overbrenging van zijn stoffelijk overschot van Oostenrijk naar Vlaamsche Bodem. Het Vlaams Belang is niet alleen in de taal van Filip Dewinter meer dan ooit terug het Vlaams Blok.

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: vlaanderen, eriksson, voorpost, vnj, vb |  Facebook | | |  Print

10-05-12

HERDENKING OPERATIE BREVIER (1)

Aanstaande zondag wordt bij een Cyriel Verschaeve-herdenking 40 jaar Operatie Brevier herdacht (foto 1), het onder leiding van VMO'er Bert Eriksson in Oostenrijk in het geheim opgraven en overbrengen naar Vlaanderen van het lijk van priester-collaborateur Cyriel Verschaeve. Raar is wel dat '40 jaar...' gevierd wordt, maar de Operatie 39 jaar geleden plaatsvond. Maar laat dat de pret niet bederven. Vermits het opgraven in de nacht van 10 op 11 mei gebeurde, blikken wij vandaag en morgen terug op Operatie Brevier, onder andere aan de hand van het gelijknamig boek van Bert Eriksson (dat laatst nog tweedehands aangeboden werd, foto 2).

 

Cyriel Verschaeve vlucht in 1944 naar Duitsland als het nazi-rijk in Vlaanderen teneinde is. Verschaeve reist in 1945 door naar Solbad Hall in Oostenrijk, waar hij tot zijn overlijden in 1949 verblijft. De krijgsraad in Brugge veroordeelde Verschaeve intussen bij verstek ter dood voor zijn collaboratie met de nazi’s. Een terugkeer naar Vlaanderen is dus moeilijk, maar toch droomt Verschaeve ervan in Vlaanderen “te sterven en in zijn grond te ruste te liggen”. Een bepaald deel van de Vlaamse Beweging gaat jaarlijks op ‘bedevaart’ naar Solbad Hall. Het idee om de laatste wens van Verschaeve uit te voeren wordt wel eens geopperd aan de toog van een aantal Vlaamsgezinde bruine kroegen.

 

Na doorzakken op kerstavond 1972 in café Odal, aan de Ballaarstraat 80 in Antwerpen en opengehouden door VMO-leider Bert Eriksson, besluiten de Brugse VMO-militanten Roger Spinnewijn en Dries Vandendriessche om werk te maken van het overbrengen van het stoffelijke overschot van Cyriel Verschaeve. Ze bellen Bert Eriksson op met de vraag onmiddellijk naar Brugge te komen. Terwijl Eriksson zich de hersens pijnigt hoe hij in Brugge zou geraken, komt de oplossing zijn café binnen: Bob Stewart zal hem brengen. Eriksson en Stewart aanhoren de plannen. Op 12 maart 1973 vertrekken ze op verkenningstocht naar Solbad Hall. Daar aangekomen zoeken ze een hotelletje. Ze tekenen het gastenboek met… hun echte namen. Ze trekken naar het plaatselijk kerkhof, op zoek naar de plaats waar Cyriel Verschaeve begraven is. Na een gesprek met één van de werklieden op het kerkhof vernemen ze waar Verschaeve begraven is: in een grafkelder vlak voor de kapel op de begraafplaats. Om middernacht keren ze terug naar de begraafplaats, waar ze de rooster boven de grafkelder lichten. Zoon en nadien vader Spinnewijn dalen de kelder in en zien er een inscriptie die erop wijst dat Verschaeve daar begraven is.

 

Terug in Vlaanderen wordt de ploeg die het lijk van Verschaeve gaat opgraven en naar Vlaanderen zou overbrengen uitgebreid. Bert Eriksson kiest hiervoor onder andere Xavier Buisseret, die hem later nog zou opvolgen als VMO-leider en VB-parlementslid werd tot Buisseret tot ontslag werd gedwongen na het bepotelen van de dochters van een VB-militant in het partijsecretariaat aan de Van Maerlantstraat in Antwerpen. Na twee keren uitstellen wordt op 10 mei met twee auto's de 1.150 km lange tocht aangevat naar Solbad Hall. Daar aangekomen wordt om middernacht begonnen met het wegkappen van de grafsteen om aan de kist van Verschaeve te kunnen. Het hout van de kist brokkelt uit elkaar als de VMO'ers de kist opheffen, maar de zinken binnenkant houdt het enigszins. Eriksson & Co vertrekken ermee richting de grens waar ze een afspraak hebben met iemand die de kist tussen andere kisten de grens over wil smokkelen. Terug in Vlaanderen wordt de kist geopend. Vierentwintig jaar na het overlijden is er zo goed als niets nog overgebleven van het lijk van Verschaeve. Enkel een weinig zilverwit haar aan de schedel. Het priesterkleed is wel nog volledig gaaf. Verschaeve wordt herkist en voorlopig in een schuurtje in het Waasland weggezet.

 

Men is nog volop het hoofd aan het breken over de vraag waar Verschaeve herbegraven moet worden als de Bijzondere OpsporingsBrigade (BOB) van de rijkswacht er achter is gekomen dat er wat aan de hand is met het lijk van Cyriel Verschaeve. Ook de pers komt erachter en Bert Eriksson geeft er een interview over aan Gazet van Antwerpen. Vlaanderen vindt het opgraven van wat rest van Cyriel Verschaeve niet geestig, en zelfs ’t Pallieterke reageert afkeurend. Na een aantal overwegingen laat men het idee varen om Verschaeve aan de IJzertoren te herbegraven en zou Verschaeve in Alveringem, waar hij onderpastoor was, begraven worden. Op 24 juni 1973 is het zover. Bert Eriksson is er met een zestigtal militanten… die vaststellen dat het graf leeg is. Het parket heeft het inmiddels gelokaliseerde lijk opgehaald voor autopsie. Uiteindelijk wordt Verschaeve op 3 augustus herbegraven. Verwittigd door een anoniem telefoontje zet Eriksson koers naar Alveringem. Daar aangekomen ziet hij een aantal BOB’ers en werklui die bezig zijn met de voorbereidingen voor de begrafenis. De kist is amper in de gegraven put als er zes ton beton in de put wordt gegoten. Het is gissen naar het waarom die betonnering… en of Verschaeve wel echt in de kist onder de meters beton ligt.

 

In januari 1974 worden bij Bert Eriksson en anderen huiszoekingen gehouden om te achterhalen wie betrokken was bij Operatie Brevier. De verhoopte roem voor de VMO blijft achterwege, de acties van het Taal Aktie Komitee (TAK) worden in die dagen meer geapprecieerd. Acties van de VMO lekken uit nog voor ze plaatsvinden. Voor het door de BOB ontdekken van de zaak met het lijk van Cyriel Verschaeve wordt Bob Stewart verdacht, de man die Eriksson naar Brugge bracht voor zijn eerste gesprek over de zaak. Zeker is dat Stewart voor geld Gazet van Antwerpen inlichtte over de zaak en nadien naar Zuid-Afrika verhuisde. Als Bert Verhoye in Antwerpen een toneelstuk over Cyriel Verschaeve wil laten opvoeren, wordt gepoogd brand te stichten en een gasbom te laten ontploffen in het toneelzaaltje waar de opvoering zou plaatsvinden. Voor de Operatie Brevier wordt Eriksson in 1976 buiten vervolging gesteld, maar de zaak met de gasbom in het theaterzaaltje kost Eriksson twee maanden cel. Op 4 mei 1980 wordt de laatste VMO-optocht in uniform gehouden in Alveringem. Dag op dag een jaar later wordt de VMO veroordeeld en verboden als privé-militie wegens geweldplegingen, illegale samenkomsten, wapenbezit, aanslagen, vandalisme en meer van dat.  

 

Morgen: Wie haalt het in het hoofd om Operatie Brevier te herdenken? Wie steunt hen? En waarom wordt nu 40 jaar Operatie Brevier gevierd terwijl het 39 jaar geleden is dat die Operatie plaatsvond?

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: vlaanderen, eriksson |  Facebook | | |  Print