12-05-16

10 JAAR GELEDEN: LUNA, OULEMATOU, SONGÜL… (3)

Wat vooraf ging: deel 1, deel 2. Al te vaak – ook burgemeester Bart De Wever rept er niet over in zijn gisteren gepubliceerde Open Brief – wordt vergeten dat tien dagen vóór de raid van Hans Van Themsche op 11 mei 2006 in Antwerpen nog een ander dodelijk incident plaatsvond, waarbij alvast de familie van het slachtoffer vindt dat het een gevolg is van racisme.

In de nacht van 30 april op 1 mei achtervolgen twee Vlaamse jongeren Mohamed Bouazza van discotheek Red & Blue tot aan de Scheldekaaien. Bouazza zou de achterruit van hun auto ingetrapt hebben. Mohamed Bouazza verschanst zich op een politieboot op de Schelde, maar de agenten jagen hem weg. Niemand weet hoe Mohamed Bouazza nadien in de Schelde is beland. Tien dagen later, op 10 mei, wordt zijn lichaam in Hemiksem uit de Schelde opgevist. Zijn familie spreekt van een racistische moord.

De twee Vlaamse jongeren die achter Mohamed Bouazza aan gingen, worden beschuldigd van bedreigingen geuit te hebben maar anderhalf jaar later buiten vervolging gesteld. De familie gaat hiertegen in beroep en uiteindelijk worden de twee belagers veroordeeld tot twee maanden cel met uitstel. Aan de moeder van Mohamed Bouazza moeten ze 1.500 euro schadevergoeding betalen. De politieagenten die Mohamed Bouazza niet de nodige bescherming boden op hun politieboot worden niet vervolgd.

Op 11 mei is het lijk van Mohamed Bouazza nog maar net opgevist uit de Schelde als Songül Koç geraakt wordt door een kogel afgevuurd door Hans Van Themsche, en Oulematou Niangadou en Luna Drowart gedood worden door Hans Van Themsche. Op de begrafenisplechtigheid voor Luna Drowart spreekt grootmoeder Suzanne Van Well een zin uit die blijft nazinderen: “"Er is een ideologie die dit soort gruwel mogelijk maakt".

Toch wil het Vlaams Belang, alsof de partij onschuldig is aan het drama, mee opstappen in de Stille Mars die voor vrijdag 26 mei is gepland. Radia El Achouch, de moeder van Mohamed Bouazza (foto, tweede van rechts bij de start van de Stille Mars), en familieleden van Songül Koç en van Oulematou Niangadou beleggen een persconferentie om duidelijk te maken dat het Vlaams Belang niet welkom is op de Stille Mars. “Er is geen plaats op de Mars voor een partij die haat zaait.”

Een 20.000-tal mensen stappen op in de Stille Mars. Burgemeester Patrick Janssens (SP.A) stapt mee op als gewone Antwerpenaar. Wat opvalt is dat hij het woord ‘racisme’ niet in de mond heeft genomen. Onterecht. Als op 10 oktober 2007 – naar Belgische maatstaven uitzonderlijk snel – het Hof van Assisen in Antwerpen uitspraak doet in de zaak-Van Themsche acht de rechtbank de racistische motieven als grondslag voor de moorden afdoende bewezen.

Hans Van Themsche wordt veroordeeld tot ‘levenslange opsluiting’ en het betalen van een schadevergoeding van enkele honderdduizenden euro’s. In feite betekent ‘levenslang’ dertig jaar, en in de praktijk kan Hans Van Themsche binnen enkele jaren desgevallend al vervroegd vrij komen. In de gevangenis van Oudenaarde gedraagt Hans Van Themsche zich intussen als een voorbeeldige gevangene.

Foto 2: De ouders van Luna Drowart bij een eerdere herdenking van de dood van hun dochtertje.

00:10 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: luna 10 jaar later, antwerpen, racisme, van themsche |  Facebook | | |  Print

10 JAAR GELEDEN: LUNA, OULEMATOU, SONGÜL… (4)

Wat zijn de maatschappelijke gevolgen van de zaak-Van Themsche? Foto 2: familieleden van de door Hans Van Themsche vermoorde Oulematou Niangadou die gisteren bloemen kwamen neerleggen op de plaats van de moord.

Filip Dewinter zei in 2009 in Knack: “Zonder die moorden zouden wij de 40 procent in Antwerpen benaderd hebben, en zouden wij in Deurne, Merksem en Hoboken een meerderheid hebben behaald.” Het is onmogelijk te meten wat als die moorden niet hadden plaatsgevonden maar volgens de resultaten van een peiling van VTM/Het Laatste Nieuws die eind mei 2006 bekendgemaakt werd, zag een meerderheid van de Vlamingen geen link tussen de moorden en het Vlaams Belang, en ging het Vlaams Belang nog licht vooruit in de kiespeiling.

Na de door racisme ingegeven schietpartijen worden op initiatief van Hand in Hand Zonder Haat Straat-naambordjes verspreid. Vele mensen hangen ze aan hun vensterraam (foto 1), en dikwijls blijven ze er nog jaren hangen. Mogelijk heeft dat een aantal Antwerpenaren tot nadenken gestemd. Toch ging het Vlaams Belang bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 in Antwerpen nog licht vooruit (tot 33,5 % van de stemmen), maar de lijst-Filip Dewinter werd met een forse eindspurt geklopt door de lijst-Patrick Janssens (35,3 %).

De wapenwet wordt verstrengd om ‘impulsaankopen’ te vermijden, en ook wordt een verbod uitgevaardigd om wapens publiek tentoon te stellen in etalages. Maar inzake racisme wordt niets of nauwelijks iets ondernomen. In een massaal onderschreven petitie Racisme is onze collectieve verantwoordelijkheid werd vooreerst geëist dat “bestaande wetten en reglementen effectief (…) worden toegepast, ook ten aanzien van het VB”. In de praktijk werd niets ondernomen. Het ‘Minder, minder, minder’-videospelletje van Filip Dewinter bij de verkiezingen op 25 mei 2014 bijvoorbeeld zette volgens het Antwerps parket-generaal aan tot “discriminatie, haat of geweld ten aanzien van een bepaalde geloofsgemeenschap”. Maar datzelfde Antwerps parket-generaal vond het niet opportuun om Dewinter hiervoor te vervolgen voor de rechtbank.

Daarnaast vroeg de petitie de strijd tegen discriminaties in de verschillende maatschappelijke sectoren een absolute prioriteit te geven. “Praktijktesten, contractclausules en aanwervingsquota, te beginnen bij de overheid, zijn middelen om de systematische uitsluitingen van etnische minderheden op de arbeidsmarkt te bestrijden”, maar daar is nog altijd geen of nauwelijks werk van gemaakt. “Ook discriminaties op bijvoorbeeld de woonmarkt en in het onderwijs moeten performanter aangepakt worden”, en “in alle gevallen moet de overheid het onberispelijke voorbeeld geven, in het personeelsbeleid (…) en in de strijd tegen discriminatie bij ambtenaren en politiediensten”. Alvast bij de Antwerpse politie, maar niet alleen daar, is er terzake nog ruimte voor verbetering.

“Tot slot moeten het alledaagse racisme en de banalisering van het racistische discours worden bestreden. Het kan niet zijn dat onder het mom van 'taboes doorbreken' racistische vertogen een vrijgeleide krijgen in onze samenleving.” Als je ziet wat er op sociale media verschijnt, en de lezersreacties bij online kranten onder de ogen krijgt, is het duidelijk dat er daar ook nog veel werk te verrichten is.

Niet langer dan een week geleden waarschuwde Jaak Raes, het hoofd van de Staatsveiligheid, nog voor “gewelddadige reacties vanuit extreemrechts” na “het negatieve imago dat door sommigen wordt opgehangen van de héle moslimgemeenschap, terwijl het uiteraard maar gaat over een aantal, enkelingen die zich aan de jihad overgeven”. Zeg niet dat er niet verwittigd is.

11-05-16

10 JAAR GELEDEN: LUNA, OULEMATOU, SONGÜL… (2)

Wat voorafging. De naam Van Themsche doet een belletje rinkelen. Het racistisch motief is duidelijk (de verklaring aan zijn klasgenoten, het eerste doelwit omwille van de hoofddoek, de Afrikaanse oppas…). Frieda Van Themsche, die dan parlementslid is voor het Vlaams Belang, is een tante van Hans Van Themsche. Vader is een Vlaams Belang-lid en ex-Voorpost'er,  grootvader was een Oostfronter.

Desondanks werd Hans Van Themsche naar verluidt op een voorbeeldige manier opgevoed in het gezin Van Themsche. Voor speelgoedgeweren bijvoorbeeld was er geen plaats. Maar de appel valt wel eens niet ver van de boom. Stijn Baert, een 21-jarige student burgerlijk ingenieur aan de UGent, getuigde daarover op 17 mei in De Standaard en Het Laatste Nieuws. Stijn Baert: “Het Vlaams Belang is zonder meer aansprakelijk te stellen voor de racistische moorden van vorige week. De perceptie van migranten als criminelen, jobdieven en luiaards tegelijk, die het Vlaams Belang sinds jaar en dag met succes propageert, kon niet anders dan leiden tot racistisch geweld.”

Stijn Baert weet waarover hij praat: zijn tante, Lena Van Boven, is gemeenteraadslid voor het Vlaams Belang in Lokeren, en ook zijn grootouders langs moederszijde stonden op de Vlaams Belang-lijst. Doorheen zijn jeugd waren praatjes over de criminele impact van “de makkaken” het hoofdthema bij de wekelijkse familiebijeenkomsten op zondag. “Het is al te gemakkelijk om Hans Van Themsche voor te stellen als een individuele gek”, zegt Stijn Baert. “Als je als kind in een door het Vlaams Belang geïnspireerde omgeving opgroeit, als je aan elke sleutelbos een gele bokshandschoen ziet hangen, dan raak je racistisch gedetermineerd.”

“Immigranten of Walen waren altijd de zondebok. De praat van Dewinter en konsoorten was het familie-evangelie en kritiek op ‘de partij’ was meer dan heiligschennis. (…) Ik voelde het bijna als een goede daad om op andere plaatsen VB-ideeën te gaan verdedigen. Ik ging Blok-pamfletten bussen, en op school verkondigde ik dat migranten verantwoordelijk waren voor alle criminaliteit.” “Als je ziet hoeveel zoontjes dezelfde voetbalclub als hun vader aanhangen, dan hoeft het ook niet te verbazen dat hardnekkig racisme en onaantastbare partijtrouw binnen families overgaan van generatie op generatie. Verkiezingsdagen waren in de familie zoals de grootste voetbalfinales waarbij onze gemeenschappelijke favoriet telkens won.”

Intussen heeft Stijn Baert zich losgemaakt van dat milieu. “Het zal wel met de leeftijd te maken hebben, zeker? Als puber maak je je los van de familie en neem je niet langer automatisch alles over: je wordt kritisch en wil zelf je eigen denkbeelden vormen. Gesprekken met leerlingen en leerkrachten van het St-Lodewijkscollege hebben geholpen, en het is ook door zelf in contact te komen met migranten dat je dogma’s in vraag gaat stellen. Mijn komst naar Gent bekrachtigde die ontvoogding alleen maar: als je ziet hoe verschillende nationaliteiten en geaardheden in goede verstandhouding samenleven, gaan je ogen open.”

En wat denkt Stijn Baert over Hans Van Themsche zelf? “Hij zal wel geestelijke problemen gehad hebben, en meer dan waarschijnlijk zou zijn agressieve inborst zich sowieso ooit wel gemanifesteerd hebben, maar de duidelijk racistisch geïnspireerde manier waarop deze persoonlijkheidskarakteristieken zich afgelopen week gekanaliseerd hebben, kan niet anders dan ingegeven zijn door zijn extreemrechtse omgeving. Geen enkel kind wordt als een hardnekkige racist geboren. Het Vlaams Belang predikt haat (en dat is er niet op verminderd getuige hun recent islam- en vluchtelingendiscours, nvdr.) En haat, gecombineerd met zwakzinnigheid en agressiviteit, leidt tot moord. Wie weet hoe het met mij afgelopen was als ik een minder kritische geest had gehad, of ik het zonder die leerkrachten en vrienden had moeten stellen.”

Jurgen Verstrepen, dan nog actief bij het Vlaams Belang, vraagt aan zijn partijleiding een 'signaal' dat extremisten niet langer welkom zijn bij het Vlaams Belang. Zowel voorzitter Frank Vanhecke als campagneleider voor de aankomende gemeenteraadsverkiezingen Filip Dewinter distantiëren zich van “skinheads en neonazi’s”. Verstrepen is tevreden. Hij aanhoorde het vanop de eerste rij op een Vlaams Belang-congres, met naast hem Wim Verreycken. Een man die enkele jaren tevoren in de Antwerpse gemeenteraad nog zei dat duiven boven Borgerhout ondersteboven vliegen uit vrees dat de ring van hun poot gepikt wordt. Alledaags racisme bij het Vlaams Belang.

Bij het Vlaams Belang beseffen ze dat, spijts de ontkenning van enige betrokkenheid, de partij moeilijk in de markt ligt na de schietpartij van Hans Van Themsche. Een affiche (foto 2) bedoeld voor een precampagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in oktober, met daarop een kind dat met haar blonde lokken en leeftijd enige gelijkenis vertoont met de vermoordde Luna Drowart (foto 1), eerder getoond op een persconferentie, wordt ingetrokken.

Morgen: Nog meer racisme in Antwerpen en de maatschappelijke gevolgen van de raid van Hans Van Themsche.

10-05-16

10 JAAR GELEDEN: LUNA, OULEMATOU, SONGÜL… (1)

Morgen is het precies tien jaar geleden dat Hans Van Themsche (foto 1, dan 18 j.) in Antwerpen ronddwaalde en met een diezelfde dag gekocht jachtgeweer de Turkse Songül Koç (dan 46 j.) een kogel in de borst joeg omdat ze gehoofddoekt op een bankje een boek aan het lezen was, en vervolgens de Malinese oppas Oulematou Niangadou (24 j.) doodschiet samen met de tweejarige Luna Drowart (foto 2). De rechtbank erkende dat Hans Van Themsche vanuit racistische motieven handelde. Vandaag en de twee volgende dagen blikken we terug op de dramatische gebeurtenissen, wat eraan voorafging en wat volgde.

11 mei 2006. Hans Van Themsche wrijft zich om 5.00 uur de slaap uit de ogen in een internaat in Roeselare. Daar studeert hij voor dierenverzorger. Een paar dagen ervoor is hij betrapt op roken. Van Themsche vreest dat hij wordt weggestuurd. Hij wil zelfmoord plegen, maar eerst “zo veel mogelijk allochtonen” doden. Hij vertelde het een dag eerder aan enkele klasgenoten, maar niemand neemt hem au sérieux. Die ochtend haalt hij een scheermes door zijn haar (foto: zo zag Hans Van Themsche eruit vlak na zijn dodelijke raid, nvdr.). Voor hij naar de trein richting Antwerpen sjokt, trekt Hans Van Themsche een lange zwarte leren jas aan, een witte T-shirt eronder, een legerbroek en combatschoenen om de metamorfose naar ‘skinhead’ te maken. Het contrast met zijn normale ‘grijze muis’-imago kan niet groter zijn.

In Antwerpen aangekomen stapt hij naar wapenhandelaar Lang aan de Lombardenvest, achter de Groenplaats (sinds 2014 gesloten, nvdr.). Van Themsche vraagt welk wapen vrij te koop is, laat zijn oog vallen op een karabijn maar heeft te weinig geld op zak. Hij neemt de bus naar Wilrijk, waar hij bij zijn ouders woont, en haalt in een bankkantoor 750 euro af. Vandaar gaat het terug naar de wapenhandelaar. Voor 494 euro koopt hij zich een jachtgeweer en voor 18 euro twintig patronen. Van aan de Lombardenvest gaat hij op tocht door Antwerpen. Rond 11u45 arriveert Van Themsche aan het Pottenbrugpleintje. Songül Koç, die er vlakbij Nederlandse taallessen volgt, leest er in alle rust een boek.

Songül Koç zit verzonken in het verhaal als Hans Van Themsche haar vanop twintig meter in de borst schiet. “Omdat ze een hoofddoek droeg”, verklaart hij later. Van Themsche zegt geen woord, gunt Songül Koç geen blik. Hij ziet alleen een schietschijf. De Turkse vrouw overleeft als bij wonder het schot. De kogel doorboort haar borst en verlaat haar lichaam weer door de rug. Tot twee jaar geleden was het gat dat de kogel in de bank maakte nog te zien. Twee minuten later draait Van Themsche de Zwartzustersstraat in waar hij Oulematou Niangadou en Luna Drowart tegemoet stapt. De oppas ziet dat Van Themsche een wapen vasthoudt en versnelt haar pas. Maar als Van Themsche de vrouw en de peuter passeert, draait hij zich om.

Van Themsche vuurt eerst op Oulematou, vanop vijf meter in haar rug. Het slachtoffer kijkt net over haar schouder. Van Themsche kijkt haar recht in de ogen. De vrouw valt. Luna begint te huilen. Van Themsche herlaadt zijn geweer en schiet het meisje op haar driewieler in de rug dood. Met zijn wapen nonchalant langs hem slingerend, dan eens in zijn nek zoals een commando, vervolgt Van Themsche zijn weg. Aan de Grote Koraalberg alarmeren een paar vrouwen wijkagent Marcel Van Peel die er middagpauze houdt. De wijkagent sommeert Van Themsche om zijn wapen neer te leggen. Van Themsche vraagt de agent hem “door de kop te schieten” en richt zijn karabijn op de wijkagent. De wijkagent vuurt Van Themsche een kogel in de buik, waarna Van Themsche in elkaar stuikt. Niet ver van het restaurant Hofstraat 24 dat de ouders van Luna toen openhielden.

In een eerste reactie wordt in de pers gefocust op het skinhead-uiterlijke van de dader, anderen spreken over de gothic-scene waartoe de dader zou behoren. Een week eerder zijn in Brugge een Parijzenaar van Afrikaanse afkomst en een West-Vlaming met rastakapsel in elk geslagen door skinheads die van een feestje kwamen in café De Kastelein, bekende verzamelplaats van extreemrechtse skinheads in Brugge. Volgens het Brugs parket zouden de bezoekers van De Kastelein nochtans weinig overlast bezorgen.

Premier Guy Verhofstadt veroordeelt "de afschuwelijke, laffe moorden" in Antwerpen als "een vorm van extreem racisme". Verhofstadt vindt dat het "nu voor iedereen duidelijk (moet) zijn waartoe extreemrechts kan leiden". Het Vlaams Belang veroordeelt de schietpartij. "Of het nu gaat om een laffe roofmoord, gepleegd door een illegale Pool, of om een racistische moordaanslag, gepleegd door een dolgedraaide skinhead, maakt geen enkel verschil." Maar vlug blijkt dat het Vlaams Belang dieper betrokken is bij de moordpartij dan eerst wordt gedacht. Wordt vervolgd.

00:05 Gepost door AFF/Verzet | Permalink | Commentaren (0) | Tags: luna 10 jaar later, antwerpen, racisme, van themsche |  Facebook | | |  Print